Shloka 20
त्रिवर्गमूलनिश्चयः — Determining the Roots of Dharma, Artha, and Kāma
Mahābhārata, Śānti-parva 123
पेयापेये कुत: सिद्धिर्हिंसन्ति च परस्परम् | गम्यागम्यं तदा नासीत् स्वं परस्वं च वै समम्
peyāpeye kutaḥ siddhir hiṃsanti ca parasparam | gamyāgamyaṃ tadā nāsīt svaṃ parasvaṃ ca vai samam ||
แล้วกฎเกณฑ์ว่าควรดื่มหรือไม่ควรดื่มจะตั้งมั่นได้อย่างไร? ผู้คนเริ่มเบียดเบียนกันและกัน ในกาลนั้นแม้ความจำแนกว่าควรเข้าใกล้หรือไม่ควรเข้าใกล้ก็สูญสิ้น ทรัพย์ของตนและของผู้อื่นถูกเห็นว่าเสมอกัน
वसुहरोम उवाच
Educational Q&A
When dharma collapses, even basic moral discriminations (permitted/forbidden, mine/others’) lose force, leading to mutual violence and social breakdown.
Vasuharoma describes a degenerate time in which norms about conduct and consumption no longer hold, people harm each other, and property boundaries are ignored as if all wealth were the same.