Shloka 12
Adhyāya 118: Saciva-parīkṣā
Testing and Appointment of Ministers/Servants
कदाचित् कालयोगेन सर्वप्राणिविहिंसक: । बलवान् क्षतजाहारो नानासच्त्वभयंकर:,तदनन्तर कालयोगसे वहाँ एक बलवान् वनवासी समस्त प्राणियोंका हिंसक शरभ आ पहुँचा, जिसके आठ पैर और ऊपरकी ओर नेत्र थे। वह रक्त पीनेवाला जानवर नाना प्रकारके वन-जन्तुओंके मनमें भय उत्पन्न कर रहा था। वह उस सिंहको मारनेके लिये मुनिके आश्रमपर आया
kadācit kālayogena sarva-prāṇi-vihiṃsakaḥ | balavān kṣata-jāhāro nānā-sattva-bhayaṃkaraḥ ||
กาลครั้งหนึ่ง ด้วยอำนาจแห่งกาล ได้มีสัตว์ร้ายผู้มีกำลังปรากฏขึ้น ณ ที่นั้น เป็นผู้เบียดเบียนสรรพชีวิต กินโลหิตเป็นอาหาร และเป็นความหวาดผวาแก่สัตว์นานาชนิดในพงไพร
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse frames violence and fear as forces that arise ‘by the working of Time’ (kālayoga), reminding the listener that destructive tendencies can manifest in the world through circumstance; it sets up an ethical contrast where indiscriminate harm (vihiṃsā) becomes a marker of adharma and a cause of widespread terror among beings.
Bhishma describes the arrival of a powerful, blood-feeding, universally harmful creature that terrifies many kinds of animals. The verse functions as the narrative entry-point for a subsequent episode in which this violent being becomes the source of danger and conflict.