Shloka 17
Adhyāya 115: On Restraint Under Verbal Provocation in the Assembly (सभायां आक्रोश-सहिष्णुता)
मनुष्यशालावृकमप्रशान्तं जनापवादे सतत निविष्टम् । मातड्मुन्मत्तमिवोन्नदन्तं त्यजेत तं श्वानमिवातिरौद्रम्,जो सदा लोगोंकी निन्दामें ही तत्पर रहता है, वह मनुष्यके शरीररूप घरमें रहनेवाला भेड़िया है। वह सदा अशान्त बना रहता है। मतवाले हाथीके समान चीत्कार करता है और अत्यन्त भंयकर कुत्तेके समान काटनेको दौड़ता है। श्रेष्ठ पुरुषको चाहिये कि उसे सदाके लिये त्याग दे
bhīṣma uvāca | manuṣyaśālāvṛkam apraśāntaṁ janāpavāde satataṁ niviṣṭam | mātaṅga-unmattam ivonnadantaṁ tyajeta taṁ śvānām ivātiraudram ||
ภีษมะกล่าวว่า—ผู้ใดหมกมุ่นอยู่กับการนินทาผู้คนอยู่เสมอ ผู้นั้นประหนึ่งหมาป่าที่อาศัยอยู่ในเรือนคือกายมนุษย์—ไม่เคยสงบ. เขาร้องก้องดุจช้างเมามัน และพุ่งเข้ากัดดุจสุนัขดุร้ายยิ่ง. ผู้มีคุณธรรมพึงละทิ้งคนเช่นนั้นโดยสิ้นเชิง.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Persistent slander is portrayed as predatory and destructive; the ethical instruction is that a virtuous person should avoid and abandon those who habitually malign others, since such company undermines peace, character, and dharma.
In Bhishma’s discourse on righteous conduct in the Shanti Parva, he warns about a particular harmful type of person—the habitual slanderer—using vivid animal similes (wolf, mad elephant, savage dog) to stress the danger and the need for deliberate avoidance.