Shloka 2936
अन्योन्यं नाभिभाषन्ते तत्पराभवलक्षणम् । अकमस्मात् पैदा हुए क्रोध और मोहसे अथवा स्वाभाविक लोभसे भी जब संघके लोग आपसमें बातचीत करना बंद कर दें, तब यह उनकी पराजयका लक्षण है
anyonyaṃ nābhibhāṣante tat-parābhava-lakṣaṇam |
ภีษมะกล่าวว่า “เมื่อคนในหมู่คณะไม่พูดจากันอีก นั่นเป็นลางแห่งความพ่ายแพ้ ไม่ว่าความเงียบนั้นจะเกิดฉับพลันจากโทสะและความหลง หรือเกิดจากความโลภที่ฝังเป็นสันดาน การขาดการสื่อสารระหว่างกันย่อมเป็นเครื่องหมายว่าเอกภาพกำลังพังทลาย และกำลังร่วมกำลังเสื่อมสิ้น”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A community’s strength depends on mutual communication; when people stop speaking due to anger, delusion, or greed, unity fractures and defeat becomes likely.
In the Shanti Parva’s instruction on governance and social order, Bhishma lists practical indicators of a polity or organization’s decline, identifying the cessation of internal dialogue as a decisive omen of downfall.