Previous Verse
Next Verse

Shloka 43

Kṣemadarśa–Kālakavṛkṣīya Saṃvāda: Counsel on Impermanence, Non-attachment, and Composure in Dispossession

पश्य तेषां कृपणतां पश्य तेषामबुद्धिताम्‌ । अश्रुवे जीविते मोहादर्थदृष्टिमुपाश्रिता:,देखो, उनकी दीनता और देख लो उनकी मूर्खता, जो इस अनित्य जीवनके लिये मोहवश धनमें ही दृष्टि गड़ाये रहते हैं

paśya teṣāṁ kṛpaṇatāṁ paśya teṣām abuddhitām | aśruve jīvite mohād arthadṛṣṭim upāśritāḥ ||

ภีษมะกล่าวว่า “จงดูความน่าเวทนาของเขา จงดูความขาดปัญญาไตร่ตรองของเขา ด้วยความหลงยึดติดในชีวิตอันไม่เที่ยงนี้ เขาจึงจ้องมองแต่ทรัพย์สินเพียงอย่างเดียว ถือเอาลาภทางวัตถุเป็นทิศทางแห่งสายตาและใจ”

पश्यsee; behold
पश्य:
TypeVerb
Rootपश् (दृश्-अर्थे)
Formलोट्, मध्यम, एकवचन, परस्मैपद
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootतद्
Formपुं, षष्ठी, बहुवचन
कृपणताम्wretchedness; meanness
कृपणताम्:
कर्म
TypeNoun
Rootकृपणता
Formस्त्री, द्वितीया, एकवचन
पश्यsee; behold
पश्य:
TypeVerb
Rootपश् (दृश्-अर्थे)
Formलोट्, मध्यम, एकवचन, परस्मैपद
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootतद्
Formपुं, षष्ठी, बहुवचन
अबुद्धिताम्lack of understanding; folly
अबुद्धिताम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअबुद्धिता
Formस्त्री, द्वितीया, एकवचन
अश्रुवेin (the matter of) tears; in weeping
अश्रुवे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअश्रु
Formनपुं, सप्तमी, एकवचन
जीवितेin life
जीविते:
अधिकरण
TypeNoun
Rootजीवित
Formनपुं, सप्तमी, एकवचन
मोहात्from delusion; due to delusion
मोहात्:
अपादान
TypeNoun
Rootमोह
Formपुं, पञ्चमी, एकवचन
अर्थदृष्टिम्a view fixed on wealth
अर्थदृष्टिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअर्थदृष्टि
Formस्त्री, द्वितीया, एकवचन
उपाश्रिताःhaving resorted to; clinging to
उपाश्रिताः:
कर्ता
TypeVerb
Rootउप-आ-श्रि (धातु) → उपाश्रित (क्त)
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन, क्त

भीष्म उवाच

B
Bhishma