Previous Verse
Next Verse

Shloka 166

Śalya’s Consecration as Senāpati and Kṛṣṇa’s Counsel to Yudhiṣṭhira (शल्यस्य सेनापत्यभिषेकः)

तमभ्येत्यात्मजस्तुभ्यमश्च॒त्थामानमबत्रवीत्‌ । राजन्‌! तब आपका पुत्र दुर्योधन रथपर बैठकर अश्व॒त्थामाके निकट गया। अश्वत्थामा महारथियोंमें श्रेष्ठ

tam abhyetya ātmajas tubhyam aśvatthāmānam abravīt | rājan, tava putro duryodhanaḥ rathopaviṣṭaḥ aśvatthāmānam upāgamat | aśvatthāmā mahārathīnāṃ śreṣṭhaḥ, yuddha-viṣayakān nānā-bhāvānāṃ jñātā, yuddhe yama-samo bhayaṅkaraḥ | tasya aṅgāni sundarāṇi, mastakaṃ keśair āvṛtam, kaṇṭhaḥ śaṅkha-sadṛśaḥ śobhate | sa priya-vādy eva; netre vikasita-kamala-dala-sundare, mukhaṃ vyāghra-sadṛśaṃ bhīṣaṇam | tasmin meru-sadṛśī gurutā; skandha-netra-gati-svareṣu sa bhagavataḥ śaṅkarasya vāhana-vṛṣabha-sadṛśaḥ | bāhū puṣṭau sughaṭitau vipulau; vakṣaḥ-sthalasya uttama-bhāgaḥ suvistṛtaḥ | bala-vege garuḍa-vāyu-samo; tejasā sūrya-samo, buddhayā śukrācārya-sadṛśaḥ | kānti-rūpa-mukha-śobhāsu candramā-sadṛśaḥ | śarīraṃ suvarṇa-maya-prastara-saṅghāta-sadṛśaṃ śobhate; sandhayaḥ sughaṭitāḥ | ūrū kaṭi-pradeśaḥ piṇḍalyas ca sundarāḥ golāḥ; caraṇau manoharau; aṅgulyaḥ nakhāś ca sundarāḥ, yathā vidhātā guṇān punaḥ punaḥ smṛtvā mahā-yatnena nirmimīta | sa sarva-śubha-lakṣaṇa-sampannaḥ, sarva-kāryeṣu kuśalaḥ, veda-vidyā-samudraḥ | śatrūn prati vegena vijetuṃ samarthaḥ; tasya tu śatrubhir balāt parājayo 'śakyaḥ | sa daśāṅga-yuktaṃ catuṣpādaṃ dhanur-vedaṃ yathāvat jānāti | ṣaḍ-aṅgaiḥ saha caturo vedān itihāsa-purāṇa-rūpaṃ pañcama-vedaṃ ca sujñātaḥ | mahā-tapasvī aśvatthāmā, a-yonija-dronācāryeṇa kaṭhora-vrataiḥ tri-netraṃ bhagavantaṃ śaṅkaraṃ ārādhya a-yonijāyāḥ kṛpyāḥ garbhāt utpāditaḥ | tasya karmāṇāṃ kvacid upamā nāsti; bhū-tale 'sau anupama-rūpa-saundarya-yuktaḥ, sarva-vidyā-pāragaḥ, guṇa-mahā-sāgaraḥ | tam aninditam aśvatthāmānam upagamya tava putro duryodhanaḥ evam uvāca—

สัญชัยกล่าวว่า “แล้วบุตรของท่านก็เข้าไปหาอัศวัตถามาและกล่าวกับเขา.”

तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
अभ्येत्यhaving approached
अभ्येत्य:
TypeVerb
Rootअभि-इ (एति)
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada
आत्मजःson
आत्मजः:
Karta
TypeNoun
Rootआत्मज
FormMasculine, Nominative, Singular
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormDative, Singular
अश्वत्थामानम्Ashvatthaman
अश्वत्थामानम्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्वत्थामन्
FormMasculine, Accusative, Singular
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Duryodhana
A
Aśvatthāmā
Y
Yama
M
Mount Meru
Ś
Śaṅkara (Śiva)
Ś
Śiva’s bull (Nandin/Vṛṣabha)
G
Garuḍa
V
Vāyu
S
Sūrya
Ś
Śukrācārya
C
Candra (Moon)
D
Droṇācārya
K
Kṛpī
V
Vedas
V
Vedāṅgas
I
Itihāsa-Purāṇa
D
Dhanurveda