Shloka 433
Varuṇābhiṣeka–Agni-anveṣaṇa–Kaubera-tīrtha
Varuṇa’s Consecration; Search for Agni; Kaubera Sacred Site
अनुजममुर्महात्मानं त्रिदशेन्द्रस्य सम्मते । उनके वेश नाना प्रकारके और विचित्र हैं। वे अनेक प्रकारकी भाषाएँ बोलती हैं। ये तथा और भी बहुत-से शत्रुओंको भयभीत करनेवाले गण देवेन्द्रकी सम्मतिसे महात्मा स्कन्दका अनुसरण करने लगे
anujam amum mahātmānaṃ tridaśendrasya sammate | teṣāṃ veṣā nānāprakārakāś ca vicitrāḥ santi | te anekaprakārā bhāṣāḥ vadanti | ime tathā anye'pi bahavaḥ śatrūṇāṃ bhayāvahā gaṇāḥ devendrasya sammatyā mahātmānaṃ skandaṃ anusaranti |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ด้วยความเห็นชอบของอินทร์ ผู้เป็นจอมแห่งเทพทั้งสามสิบสาม หมู่คณะอันน่าสะพรึงกลัวซึ่งทำให้ศัตรูครั่นคร้ามเป็นอันมาก ก็เริ่มติดตามมหาตมะสกันทะผู้เป็นอนุชา. เครื่องปลอมกายของพวกเขามีหลากหลายและพิสดารนัก และยังกล่าวได้หลายภาษา. ดังนี้ ด้วยพระบรมานุญาตของเทวราช หมู่พลอันน่าหวาดหวั่นเหล่านั้นจึงเข้าร่วมเป็นบริวารของสกันทะ”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights divinely sanctioned leadership: when authority is aligned with cosmic order (Indra’s consent), even formidable and fear-inducing forces are organized under a rightful commander (Skanda). It also implies that power in war is not merely physical but includes psychological impact (fear, disguise, many tongues).
Vaiśaṃpāyana describes various terrifying gaṇas—strangely dressed and speaking many languages—who, with Indra’s approval, begin to follow and attend upon the great-souled Skanda.