Shloka 37
Varuṇābhiṣeka–Agni-anveṣaṇa–Kaubera-tīrtha
Varuṇa’s Consecration; Search for Agni; Kaubera Sacred Site
वारुण्यो5थ च माहेन्द्रयस्तथा55ग्नेय्य: परंतप । वायव्यक्षाथ कौमार्यों ब्राह्मययश्व भरतर्षभ,वे वर देनेमें समर्थ, अपनी इच्छाके अनुसार चलनेवाली और सदा आनन्दमें निमग्न रहनेवाली हैं। शत्रुओंको संताप देनेवाले भरतश्रेष्ठ) उन मातृकाओंमेंसे कुछ यमकी शक्तियाँ हैं, कुछ रुद्रकी। कुछ सोमकी शक्तियाँ हैं और कुछ कुबेरकी। वे सब-की-सब महान् बलसे सम्पन्न हैं। इसी तरह कुछ वरुणकी, कुछ देवराज इन्द्रकी, कुछ अग्नि, वायु, कुमार, ब्रह्मा, विष्णु, सूर्य तथा भगवान् वराहकी महाबलशालिनी शक्तियाँ हैं, जो रूपमें अप्सराओंके समान मनोहारिणी और मनोरमा हैं
vāruṇyo 'tha ca māhendryas tathā 'gneyyāḥ paraṃtapa | vāyavyāś ca tathā kaumāryo brāhmyo yaś ca bharatarṣabha ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “โอผู้เผาผลาญศัตรู โอผู้ประเสริฐแห่งวงศ์ภารตะ! ในหมู่พระมารดาเทวีเหล่านั้น ยังมีฤทธิ์เดชอันเป็นพลังของวรุณ เทวราชอินทร์ อัคนี วายุ กุมาร และพรหมาอยู่ด้วย ทั้งหมดล้วนทรงมหาพละ เป็นพลังทิพย์ดำเนินไปตามพระประสงค์ของตน ประทานพรได้ และดำรงอยู่ในความปีติเป็นนิตย์”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage emphasizes that divine power manifests in many forms—each deity’s śakti operating with autonomy and immense strength—suggesting that cosmic order and protection in times of crisis are upheld through multiple, coordinated divine agencies rather than a single force.
Vaiśampāyana continues a catalog of the Mother-goddesses (mātṛkās) and their affiliations, identifying groups of them as the personified powers of major deities such as Varuṇa, Indra, Agni, Vāyu, Kumāra, and Brahmā, highlighting their might and boon-granting capacity within the war-time setting of Śalya Parva.