Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

Varuṇābhiṣeka–Agni-anveṣaṇa–Kaubera-tīrtha

Varuṇa’s Consecration; Search for Agni; Kaubera Sacred Site

कितनोंकी कान्ति अरुणवर्णकी है। वे सभी महान्‌ भोगोंसे सम्पन्न हैं। उनके केश बड़े- बड़े और वस्त्र उज्ज्वल हैं। वे ऊपरकी ओर वेणी धारण करनेवाली, भूरी आँखोंसे सुशोभित तथा लम्बी मेखलासे अलंकृत हैं ।। लम्बोदर्यो लम्बकर्णास्तथा लम्बपयोधरा: । ताम्राक्ष्यस्ताम्रवर्णाश्च हर्यक्ष्यक्ष तथा परा:,उनमेंसे किन्हींके उदर, किन्हींके कान तथा किन्हींके दोनों स्तन लंबे हैं। कितनोंकी आँखें ताँबेके समान लाल रंगकी हैं। कुछ मातृकाओंके शरीरकी कान्ति भी ताम्रवर्णकी हैं। बहुतोंकी आँखें काले रंगकी हैं

vaiśampāyana uvāca | lambodaryo lambakarṇās tathā lambapayodharāḥ | tāmrākṣyas tāmravarṇāś ca haryakṣyaś ca tathā parāḥ ||

ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ในหมู่สตรีประหลาดเหล่านั้น บางนางมีท้องห้อยยาว บางนางมีหูยาว และบางนางมีถันหนักยาว บางนางมีดวงตาแดงดุจทองแดง บางนางมีผิวพรรณสีทองแดง และบางนางมีดวงตาเขียวคล้ำปนดำ”

लम्बोदर्यःwomen having long bellies
लम्बोदर्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootलम्बोदरि
FormFeminine, Nominative, Plural
लम्बकर्णाःwomen having long ears
लम्बकर्णाः:
Karta
TypeAdjective
Rootलम्बकर्ण
FormFeminine, Nominative, Plural
तथाand/also/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
लम्बपयोधराःwomen having long breasts
लम्बपयोधराः:
Karta
TypeAdjective
Rootलम्बपयोधर
FormFeminine, Nominative, Plural
ताम्राक्ष्यःwomen with copper-reddish eyes
ताम्राक्ष्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootताम्राक्षि
FormFeminine, Nominative, Plural
ताम्रवर्णाःcopper-colored (in complexion)
ताम्रवर्णाः:
Karta
TypeAdjective
Rootताम्रवर्ण
FormFeminine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
हर्यक्ष्यःwomen with dark/greenish-black eyes
हर्यक्ष्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootहर्यक्षि
FormFeminine, Nominative, Plural
तथाand also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
पराःothers/remaining (women)
पराः:
Karta
TypeAdjective
Rootपरा
FormFeminine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana

Educational Q&A

The verse is primarily descriptive rather than prescriptive: it uses vivid, unsettling physical imagery to mark an inauspicious, fear-laden moment in the war narrative. Ethically, it functions as a literary signal that adharma and violence draw forth terrifying forces and destabilize the human world.

Vaiśampāyana is describing a group of uncanny female figures (as part of an ominous scene), distinguishing them by unusual bodily traits and eye/skin colors. The catalog-like description intensifies the sense of dread and portent surrounding the events of the Shalya Parva.