Shloka 1
Varuṇābhiṣeka–Agni-anveṣaṇa–Kaubera-tīrtha
Varuṇa’s Consecration; Search for Agni; Kaubera Sacred Site
/ नस्जमा न (0) आज अन+- - एक प्रयुत दस लाखके बराबर होता है। षट्चत्वारिशो< ध्याय: मातृकाओंका परिचय तथा स्कन्ददेवकी रणयात्रा और उनके द्वारा तारकासुर, महिषासुर आदि दैत्योंका सेनासहित संहार वैशम्पायन उवाच शृणु मातृगणान् राजन् कुमारानुचरानिमान् | कीर्त्यमानान् मया वीर सपत्नगणसूदनान्,वैशम्पायनजी कहते हैं--वीर नरेश! अब मैं उन मातृकाओंके नाम बता रहा हूँ, जो शत्रुओंका संहार करनेवाली तथा कुमार कार्तिकेयकी अनुचरी हैं
Vaiśampāyana uvāca | śṛṇu mātṛgaṇān rājan kumārānucarān imān | kīrtyamānān mayā vīra sapatnagaṇasūdanān ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—“โอ้พระราชาผู้กล้า จงสดับเถิด: ข้าจักขานนามหมู่มารดา (มาตฤกา) เหล่านี้ ผู้เป็นอนุจรของกุมาร (สกันทะ/การ์ตติเกยะ) โอ้วีรบุรุษ เมื่อข้าขานนามพวกนาง จงรู้เถิดว่าเป็นผู้ทำลายหมู่ไพรี”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames a sacred enumeration: naming divine powers is presented as meaningful speech that aligns the listener with protective forces. Ethically, it suggests that righteous strength is not merely personal prowess but participation in a larger order that restrains hostile, disruptive forces.
Vaiśampāyana begins a section introducing the Mātṛkās—divine Mother-goddess groups—described as attendants of Kumāra (Skanda/Kārttikeya). He tells the king to listen as he recites their names and characterizes them as destroyers of enemy hosts.