Shloka 22
Kārttikeya-Abhiṣecana: Mātṛgaṇa-Nāma Saṃkīrtana and Skanda’s Commission
पुरा यथा महाराज वरुण वै जलेश्वरम् । तथाभ्यषिज्चद् भगवान् सर्वलोकपितामह:,रुद्रर्वसुभिरादित्यैरश्विभ्यां च वृतः प्रभु: । महापराक्रमी इन्द्र और विष्णु, सूर्य और चन्द्रमा, धाता और विधाता, वायु और अग्नि, पूषा, भग, अर्यमा, अंश, विवस्वान्ू, मित्र और वरुणके साथ बुद्धिमान् रुद्रदेव, एकादश रुद्रणण, आठ वसु, बारह आदित्य और दोनों अश्विनीकुमार--ये सब-के-सब प्रभावशाली कुमार कार्तिकेयको घेरकर खड़े हुए
vaiśampāyana uvāca |
purā yathā mahārāja varuṇaṃ vai jaleśvaram |
tathābhyasiñcad bhagavān sarvalokapitāmahaḥ |
rudravasubhirādityairaśvibhyāṃ ca vṛtaḥ prabhuḥ |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ข้าแต่มหาราช ดังแต่กาลก่อนเมื่อพระวรุณะผู้เป็นเจ้าแห่งสายน้ำได้รับอภิเษก ฉันใด พระปิตามหผู้เป็นบิดาแห่งสรรพโลกก็ทรงประกอบพิธีอภิเษก (แก่กุมาร) ฉันนั้น โดยมีเหล่ารุทระ วสุ อาทิตยะ และอัศวินทั้งสองรายล้อมอยู่.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Authority is portrayed as dharmically grounded: true sovereignty is established through consecration and the recognition of higher cosmic principles, not merely through power. The presence of multiple deity-groups symbolizes broad, orderly sanction for rightful rule.
Vaiśampāyana recalls an ancient precedent: as Varuṇa was once consecrated as lord of waters, so the Grandsire (Brahmā) performs a consecration, attended by the Rudras, Vasus, Ādityas, and the Aśvin twins—indicating a major, divinely witnessed installation.