Shloka 1
Kārttikeya-Abhiṣecana: Mātṛgaṇa-Nāma Saṃkīrtana and Skanda’s Commission
ऑपन--माज बछ। अं ऋाज - ब्राह्मी, माहेश्वरी, वैष्णवी, कौमारी, इन्द्राणी, वाराही तथा चामुण्डा--ये सात मातृकाएँ हैं। पजञज्चचत्वारिशो< ध्याय: स्कन्दका अभिषेक और उनके महापार्षदोंके नाम, रूप आदिका वर्णन वैशम्पायन उवाच ततो5भिषेकसम्भारान् सर्वान् सम्भृत्य शास्त्रतः । बृहस्पति: समिद्धे5ग्नौ जुहावाग्निं यथाविधि,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्! तदनन्तर बृहस्पतिजीने सम्पूर्ण अभिषेकसाम ग्रीका संग्रह करके शास्त्रीय पद्धतिसे प्रज्वयलित की हुई अग्निमें विधिपूर्वक होम किया
vaiśampāyana uvāca | tato 'bhiṣeka-sambhārān sarvān sambhṛtya śāstrataḥ | bṛhaspatiḥ samiddhe 'gnau juhāvāgnim yathā-vidhi ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—ครั้นแล้ว พฤหัสบดีได้รวบรวมเครื่องประกอบพิธีอภิเษกทั้งปวงตามบัญญัติแห่งศาสตรา แล้วบูชาถวายอาหุติลงในไฟศักดิ์สิทธิ์ที่ลุกโชติช่วง โดยถูกต้องตามแบบพิธีทุกประการ. ภาพนี้ชี้ว่า แม้ความรุ่งเรืองของเทพหรือวีรบุรุษก็ต้องตั้งอยู่บนธรรมะและระเบียบพิธีอันชอบ มิใช่เกิดจากแรงผลักดันฉับพลัน.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Authority and elevation (such as consecration) are validated through dharma—acting in accordance with śāstra and proper procedure. The verse highlights disciplined adherence to prescribed rites as an ethical foundation for power and status.
After assembling all the materials required for a consecration ceremony, Bṛhaspati kindles the sacrificial fire and performs the ritual oblations exactly according to rule, initiating the formal rite.