Shloka 3
Kapālamocana-tīrtha (Auśanasa) and Balarāma’s Sarasvatī Pilgrimage
वैशम्पायन उवाच राजन् सप्त सरस्वत्यो याभिव्यप्तमिदं जगत् । आहूता बलवद्धिह्िं तत्र तत्र सरस्वती,वैशम्पायनजीने कहा--राजन्! सरस्वती नामकी सात नदियाँ और हैं, जो इस सारे जगत्में फैली हुई हैं। तपोबलसम्पन्न महात्माओंने जहाँ-जहाँ सरस्वतीका आवाहन किया है, वहाँ-वहाँ वे गयी हैं
vaiśampāyana uvāca rājān sapta sarasvatyo yābhir vyāptam idaṃ jagat | āhūtā balavad dhiḥiṃ tatra tatra sarasvatī ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ข้าแต่พระราชา มีแม่น้ำศักดิ์สิทธิ์นามว่า ‘สรัสวตี’ อยู่เจ็ดสาย ซึ่งแผ่ซ่านครอบคลุมโลกนี้ไว้. ณ ที่ใดๆ ที่เหล่ามหาฤษีผู้ทรงเดชแห่งตบะได้อัญเชิญสรัสวตี ที่นั่นๆ นางก็ปรากฏกาย ตอบรับคำอัญเชิญนั้น.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes the efficacy of tapas and righteous invocation: sacred power responds to disciplined, dharmic effort, and the divine (Sarasvatī) becomes present wherever sincerely called by spiritually potent sages.
Vaiśampāyana explains to the king that multiple rivers known as Sarasvatī pervade the world, and that Sarasvatī appears wherever great ascetics have invoked her—highlighting her widespread, responsive sacred presence.