Shloka 48
Saptasārasvata-tīrtha-prasaṅgaḥ | The Saptasārasvata Pilgrimage Account and the Maṅkaṇaka Narrative
वालखिल्या महाराज अभ्मकुद्टाश्न तापसा: | दन्तोलूखलिन श्चान्ये प्रसंख्यानास्तथा परे,महाराज! सरस्वतीके उस निकटवर्ती तटपर सुप्रसिद्ध तपस्वी वालखिल्य, अभ्मकुट्ट, दन्तोलूखलीः, प्रसंख्यानः, हवा पीकर रहनेवाले, जलपानपर ही निर्वाह करनेवाले, पत्तोंका ही आहार करनेवाले, भाँति-भाँतिके नियमोंमें संलग्न तथा वेदीपर शयन करनेवाले तपस्वीमुनि विराजमान थे। वे सरिताओंमें श्रेष्ठ सरस्वतीकी उसी प्रकार शोभा बढ़ा रहे थे, जैसे देवतालोग गंगाजीकी
vālakhilyā mahārāja abhramakuṭṭāś ca tāpasāḥ | dantolūkhalinaś cānye prasaṅkhyānās tathā pare ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ข้าแต่มหาราช ที่นั่นมีดาบสผู้เคร่งครัด—เหล่าวาลขิลยะ เหล่าอภรมกุฏฏะ และผู้อื่นที่เรียกว่าทันโตลูกขลิน ตลอดจนหมู่อีกพวกหนึ่งที่รู้จักกันในนามประสังขยาน”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the dharmic ideal that disciplined austerity (tapas) and strict vows are themselves a form of ethical excellence, and that such self-restraint sanctifies and beautifies holy places.
Vaiśampāyana is describing the presence of many renowned groups of ascetics gathered near the sacred setting (contextually associated with the Sarasvatī), listing their names to emphasize the site’s holiness and the gravity of the occasion.