Shloka 33
गदायुद्धप्रतिज्ञा — The Vow and Terms of the Mace Duel
क्व ते तत् पौरुषं यातं क्व च मान: सुयोधन । क्व च विक्रान्तता याता कक््व च विस्फूर्जितं महत्,'सुयोधन! तुम्हारा वह पौरुष कहाँ चला गया? कहाँ है वह तुम्हारा अभिमान? कहाँ गया पराक्रम? कहाँ है वह महान् गर्जन-तर्जन? और कहाँ गया वह अस्त्रविद्याका ज्ञान? इस समय इस तालाबमें तुम्हें कैसे नींद आ रही है? भारत! उठो और क्षत्रियधर्मके अनुसार युद्ध करो
sañjaya uvāca | kva te tat pauruṣaṃ yātaṃ kva ca mānaḥ suyodhana | kva ca vikrāntatā yātā kva ca visphūrjitaṃ mahat |
สัญชัยกล่าวว่า “โอ้สุโยธนะ ความเป็นชายและความกล้าหาญของเจ้าไปอยู่ที่ใด? ศักดิ์ศรีและความทะนงของเจ้าอยู่ไหน? ความห้าวหาญของเจ้าหายไปไหน และเสียงคำรามกับคำข่มขู่ยิ่งใหญ่นั้นเล่าอยู่ที่ใด?”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores kṣatriya-dharma: a warrior must not abandon courage and responsibility in crisis. It also critiques hollow pride and mere boasting, insisting that true honor is shown through steadfast action aligned with duty.
Sañjaya reports a sharp rebuke directed at Suyodhana (Duryodhana), who is hiding/resting in a lake after setbacks. The speaker taunts him by contrasting his former bravado with his present withdrawal, urging him to rise and fight as a kṣatriya.