Shloka 63
धृतराष्ट्र-संजय-संवादः — दुर्योधनस्य ह्रदप्रवेशः
Dhṛtarāṣṭra–Saṃjaya Dialogue: Duryodhana’s Entry into the Lake
स तच्छिरो वेगवता शरेण सुवर्णपुडुखेन शिलाशितेन । प्रावेरयत् कुपित: पाण्डुपुत्रो यत्तत् कुरूणामनयस्य मूलम्,क्रोधमें भरे हुए पाण्डुपुत्र सहदेवने शिलापर तेज किये हुए और सुवर्णमय पंखवाले वेगवान् बाणसे शकुनिके उस मस्तकको काट गिराया, जो कौरवोंके अन्यायका मूल कारण था
sa tacchiro vegavatā śareṇa suvarṇapuṅkhena śilāśitena | prāverayat kupitaḥ pāṇḍuputro yat tat kurūṇām anayasya mūlam ||
ด้วยโทสะอันลุกโชน สหเทวะโอรสแห่งปาณฑุได้ยิงศรอันรวดเร็ว ลับคมด้วยศิลาและประดับปีกทอง แล้วตัดเศียรของศกุนีให้ร่วงลง—ผู้เป็นรากเหง้าแห่งความพินาศของเหล่ากุรุด้วยอธรรมและเล่ห์กล
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames Śakuni as the ‘root of the Kurus’ calamity,’ highlighting an ethical principle central to the Mahābhārata: sustained deceit and the deliberate engineering of adharma eventually return as ruin, and the war functions as a grim arena of moral consequence.
Sañjaya reports that Sahadeva, in anger, shoots a swift, stone-honed arrow with golden feathers and brings down Śakuni’s head—depicting Śakuni’s fall as the elimination of a principal instigator of the Kuru catastrophe.