Shloka 4
Kṛtavarmā–Sātyaki Chariot Duel and Kaurava Morale Shock (कृतवर्म-सात्यकि-द्वैरथम्)
तमास्थितो राजवरो बभूव यथोदयस्थ: सविता क्षपान्ते | स तेन नागप्रवरेण राज- न्नभ्युद्ययौ पाण्डुसुतान् समेतान्
tam āsthito rājavaro babhūva yathodayasthaḥ savitā kṣapānte | sa tena nāgapravareṇa rājan abhyudyayau pāṇḍusutān sametān |
กษัตริย์ผู้ประเสริฐนั้นประทับอยู่ ณ ที่นั้น ส่องประกายดุจสุริยันอุทัยเมื่อราตรีสิ้นสุด แล้วแต่บัดนั้น ข้าแต่พระราชา พระองค์ทรงขึ้นประทับบนช้างชั้นเลิศนั้น เสด็จรุดหน้าเข้าประจันบานกับเหล่าบุตรแห่งปาณฑุผู้ชุมนุมพร้อม—ด้วยความมั่นคงแห่งราชธรรมและปณิธานอันเข้มแข็งดังที่สงครามพึงเรียกร้อง।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the kṣatriya ideal of steadfastness: a ruler, once committed to the battlefield, must act with resolve and presence. The sun-at-dawn simile frames martial advance not as mere aggression but as a solemn, duty-bound emergence into a decisive moment.
Sañjaya describes a foremost king taking position mounted on a great elephant and moving forward to confront the assembled Pāṇḍavas. The scene is painted with luminous imagery—like the sun rising after night—signaling the start of a forceful engagement.