Shloka 2
Kṛtavarmā–Sātyaki Chariot Duel and Kaurava Morale Shock (कृतवर्म-सात्यकि-द्वैरथम्)
आस्थाय सुमहानागं प्रभिन्नं पर्वतोपमम् । दृप्तमैरावतप्रख्यममित्रगणमर्दनम्,संजय कहते हैं--राजन्! जब कौरवपक्षका जनसमूह पुनः युद्धके लिये लौट आया, उस समय म्लेच्छोंका राजा शाल्व अत्यन्त क्रुद्ध हो मदकी धारा बहानेवाले, पर्वतके समान विशालकाय, अभिमानी तथा ऐरावतके सदृश शत्रुसमुदायका संहार करनेमें समर्थ एक महान् गजराजपर आखरूढ़ हो पाण्डवोंकी विशाल सेनाका सामना करनेके लिये आया
sañjaya uvāca | āsthāya sumahānāgaṃ prabhinnaṃ parvatopamam | dṛptam airāvataprakhyam amitragaṇamardanam ||
สัญชัยกล่าวว่า—ข้าแต่พระราชา! ศาลวะขึ้นขี่ช้างใหญ่ยิ่ง—กำลังตกมันมีน้ำมันไหลนอง กายมหึมาดุจภูผา อหังการ์ดุจเดียวกับไอราวตะ และสามารถบดขยี้หมู่ศัตรูได้—แล้วด้วยความพิโรธแรงกล้า จึงยกเข้ามาเผชิญหน้ากองทัพอันไพศาลของปาณฑพ
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how wrath and pride amplify destructive capacity in war: martial power (symbolized by the musth elephant) becomes ethically perilous when driven by anger, reminding readers that inner states like krodha and darpa shape outward violence.
As the Kaurava side returns to the fight, Sañjaya reports that the Mleccha king Śālva, furious, mounts a massive musth elephant likened to Airāvata and advances to face the large Pāṇḍava host.