Shloka 61
धृतराष्ट्रविलापः — Dhṛtarāṣṭra’s Lament and Inquiry (Śalya-parva, Adhyāya 2)
केचिन्न सम्यक् पश्यन्ति मूढा: सम्यगवेक्ष्य च । तदिदं मम मूढस्य तथाभूतं वच: सम तत्,संसारमें कुछ मूढ़ मनुष्य ऐसे होते हैं, जो अच्छी तरह देखकर भी नहीं देख पाते। मैं भी वैसा ही मूढ़ हूँ। मेरे लिये वह वचन वैसा ही हुआ (मैं उसे सुनकर भी न सुन सका)
kecin na samyak paśyanti mūḍhāḥ samyag avekṣya ca | tad idaṃ mama mūḍhasya tathābhūtaṃ vacaḥ samam tat ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “บางคนผู้หลงเขลา ต่อให้เพ่งพินิจอย่างถี่ถ้วนก็ยังไม่เห็นตามความจริง ข้าพเจ้าก็เป็นเช่นนั้น; คำตักเตือนนั้นสำหรับข้าพเจ้าเหมือนไม่มีค่า—ได้ยินแล้ว แต่ไม่ซึมซาบ—จึงมิอาจเข้าใจและปฏิบัติตาม”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Mere observation is not true understanding. Even after careful scrutiny, a person clouded by delusion may fail to perceive what is right; therefore one must cultivate clarity, humility, and receptivity to good counsel so that knowledge becomes action.
The narrator Vaiśampāyana voices a general reflection: some people remain blind to truth despite looking directly at it. He applies this to himself, confessing that a certain instruction or warning had no effect on him—he effectively did not ‘hear’ it in the sense of internalizing it.