Previous Verse
Next Verse

Shloka 563

Śalya–Bhīma Gadā-saṃnipāta and Śalya’s Bāṇa-jāla against Yudhiṣṭhira

Book 9, Chapter 11

निवार्यमाणो बहुभिद्रौपद्या: प्रियमास्थित: । तथा जिसके द्वारा क्रोधमें भरे हुए महाबलवान्‌ कुन्तीकुमार भीमने बहुतोंके मना करनेपर भी द्रौपदीका प्रिय करनेके लिये उद्यत हो गर्जना करते हुए कुबेरभवनमें रहनेवाले बहुत-से मायामय अभिमानी गुह्य॒कोंका वध किया था

nivāryamāṇo bahubhir draupadyāḥ priyam āsthitaḥ | tathā yasya krodhena bhare mahābalavān kuntīkumāro bhīmas tu bahūnāṃ nivāraṇe 'pi draupadīpriyakaraṇāya udyataḥ san garjan kuberabhavane nivāsinaḥ bahūn māyāmayān abhimāninaḥ guhyakān avadhīt |

แม้หลายคนจะห้ามปราม เขาก็ยังมุ่งมั่นจะทำสิ่งที่เป็นที่รักของเทราปที ดังนั้นภีมะโอรสแห่งกุนตีผู้มีกำลังมหาศาล เมื่อโทสะท่วมท้น เพื่อให้เทราปทีพอใจ จึงคำรามกึกก้องและสังหารเหล่าคุหยกะผู้หยิ่งผยอง ผู้ใช้มายา ซึ่งพำนักอยู่ในวิมานของกุเบรเป็นอันมาก

निवार्यमाणःbeing restrained / though being prevented
निवार्यमाणः:
Karta
TypeVerb
Rootनिवार्य (√वृ + नि, caus.)
FormMasculine, Nominative, Singular, Passive, शानच् (present passive participle)
बहुभिःby many (people)
बहुभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootबहु
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
द्रौपद्याःof Draupadī
द्रौपद्याः:
Sampradana
TypeNoun
Rootद्रौपदी
FormFeminine, Genitive, Singular
प्रियम्what is dear / a pleasing act
प्रियम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रिय
FormNeuter, Accusative, Singular
आस्थितःhaving undertaken / resolved upon
आस्थितः:
Karta
TypeVerb
Rootआस्थित (√स्था + आ)
FormMasculine, Nominative, Singular, Parasmaipada (active sense), क्त (past participle)

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Draupadī
B
Bhīma
K
Kuntī
K
Kubera
G
Guhyakas
K
Kubera’s abode (Kuberabhavana)

Educational Q&A

The passage highlights the ethical tension between devotion to a loved one and self-control: even a righteous motive (pleasing/protecting Draupadī) can become morally hazardous when driven by uncontrolled anger, leading to disproportionate violence.

Sañjaya recalls an earlier feat of Bhīma: despite many trying to restrain him, Bhīma—enraged and intent on doing what pleased Draupadī—roared and slew many proud, illusion-using Guhyakas who lived in Kubera’s abode.