Shloka 96
Sauptika Parva, Adhyaya 8 — Dhṛṣṭadyumna-vadha and the Camp’s Nocturnal Rout
अद्वारेणाभ्यवस्कन्द्र विहाय भयमात्मन: । ऐसा कहकर द्रोणकुमार पाण्डवोंके विशाल शिविरमें बिना दरवाजेके ही कूदकर घुस गया। उसने अपने जीवनका भय छोड़ दिया था
advāreṇābhyavaskandya vihāya bhayam ātmanaḥ | muktāḥ paryapatan rājan mṛdnantaḥ śibire janam |
สัญชัยกล่าวว่า—โอรสแห่งโทรณะกระโจนเข้าไปทางที่ไร้ประตู สู่ค่ายอันกว้างใหญ่ของปาณฑพ โดยสลัดทิ้งความหวาดกลัวต่อชีวิตตนเอง ครั้นแล้ว ข้าแต่พระราชา เมื่อได้ยินเสียงคร่ำครวญของเหล่านักรบที่กำลังถูกสังหาร ช้างและม้าทั้งหลายก็สั่นสะท้านด้วยความตระหนก หลุดพ้นจากเครื่องผูก แล้วเหยียบย่ำผู้คนในค่าย วิ่งพล่านไปทุกทิศทุกทาง.
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the ethical fallout of unchecked violence: when killing begins in a vulnerable setting (a sleeping camp), fear spreads beyond the intended targets, and even animals become instruments of indiscriminate suffering. It underscores how adharma in warfare multiplies harm and erodes restraint.
Aśvatthāmā (Droṇa’s son) infiltrates the Pāṇḍava camp by jumping in through an ungated spot, abandoning concern for his own safety. As slaughter and cries erupt, elephants and horses break loose and stampede through the camp, trampling people while running in confusion.