Shloka 72
Sauptika Parva, Adhyaya 8 — Dhṛṣṭadyumna-vadha and the Camp’s Nocturnal Rout
स्वप्ले सुप्तान्नयन्तीं तां रात्रिष्वन्यासु मारिष | ददृशुर्यो धमुख्यास्ते घ्नन्तं द्रौणिं च सर्वदा,माननीय नरेश! मुख्य-मुख्य योद्धा अन्य रात्रियोंमें भी सपनेमें उस कालरात्रिको देखते थे। राजन! वह सदा नाना प्रकारके केशरहित प्रेतोंको अपने पाशोंमें बाँधकर लिये जाती दिखायी देती थी, इसी प्रकार हथियार डालकर सोये हुए महारथियोंको भी लिये जाती हुई स्वप्नमें दृष्टिगोचर होती थी। वे योद्धा सबका संहार करते हुए द्रोणकुमारको भी सदा सपनोंमें देखा करते थे
sañjaya uvāca | svapne suptān nayantīṃ tāṃ rātriṣv anyāsu māriṣa | dadṛśur ye dhṛtamukhyās te ghnantaṃ drauṇiṃ ca sarvadā ||
ข้าแต่ท่านผู้ควรเคารพ แม้ในคืนอื่นๆ เหล่านักรบชั้นยอดก็ยังเห็นซ้ำแล้วซ้ำเล่าในความฝันว่า “ราตรีแห่งมฤตยู” นั้นพาผู้คนที่หลับใหลไป นางปรากฏดังเดิมว่ามัดวิญญาณนานาประเภทผู้ศีรษะเกลี้ยงไว้ด้วยบ่วงแล้วลากไป อีกทั้งยังเห็นว่านางพามหารถีผู้วางอาวุธแล้วหลับใหลไปด้วย และพวกเขายังเห็นบุตรแห่งโทรณะในความฝันครั้งแล้วครั้งเล่า เป็นผู้สังหารก่อความพินาศทั่วหน้า
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames dreams as ominous moral warnings: when warriors abandon vigilance and restraint, violence turns into adharma, and destruction (personified as Night-of-Death) ‘carries away’ even the mighty—especially those who are defenseless or asleep.
Sañjaya reports that leading warriors repeatedly saw terrifying dreams on other nights: a deathly Night figure dragging away sleepers and, alongside this, the image of Droṇa’s son Aśvatthāman slaughtering—foreshadowing the Sauptika night attack.