Shloka 26
Sauptika Parva, Adhyaya 8 — Dhṛṣṭadyumna-vadha and the Camp’s Nocturnal Rout
त॑ तु तेनाभ्युपायेन गमयित्वा यमक्षयम्
taṁ tu tenābhyupāyena gamayitvā yamakṣayam, rathena śibiraṁ prāyāj jighāṁsur dhṛṣato balī |
ด้วยอุบายดังนั้น เขาส่งธฤษฏทยุมน์ไปสู่แดนยมอันไม่เสื่อมสูญแล้ว อัศวัตถามาผู้เกรียงไกร—มุ่งหมายฆ่าศัตรู—ก็ขับรถศึกไปยังค่ายทัพ ครั้นออกจากที่พำนักแล้ว โอ้พระราชา เขาเข้าหารถศึกอันงามสง่าของตนและขึ้นประทับ จากนั้นวีรบุรุษผู้ทรงกำลังก็เปล่งคำรามให้ทิศทั้งปวงสะท้อนก้อง แล้วเริ่มบุกโจมตีค่ายแต่ละแห่งทีละค่ายด้วยรถศึก
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how, in the moral collapse of war’s final phase, strategic killing and terror replace fair combat. It invites reflection on dharma in warfare: when violence is pursued through deceit and indiscriminate assault, ‘strength’ becomes ethically compromised and the boundary between heroism and atrocity blurs.
After killing Dhṛṣṭadyumna by a particular stratagem, Aśvatthāmā returns to his chariot, roars to intimidate and rally himself, and begins attacking the various camps one after another—setting the stage for the broader slaughter of the sleeping warriors in the Sauptika episode.