Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

Aśvatthāmā’s Stuti of Rudra and Śiva’s Empowerment (सौप्तिकपर्व, अध्याय ७)

मौज्जीधराश्न राजेन्द्र तथा कुज्चितमूर्थजा: । उष्णीषिणो मुकुटिनश्नारुवक्त्रा: स्वलड्कृता:,राजेन्द्र! कोई मूँजकी मेखला पहने हुए थे, किन्हींके सिरके बाल घूँघराले दिखायी देते थे, कोई पगड़ी धारण किये हुए थे तो कोई मुकुट। कितनोंके मुख बड़े ही मनोहर थे। कितने ही सुन्दर आभूषणोंसे विभूषित थे

sañjaya uvāca | mauñjīdharāś ca rājendra tathā kuñcitamūrdhajāḥ | uṣṇīṣiṇo mukuṭinaś cāruvaktrāḥ svalāṅkṛtāḥ ||

สัญชัยกล่าวว่า “ข้าแต่ราชัน! บางตนคาดเมขลาจากหญ้ามุญชะ บางตนมีเส้นผมหยิกงอ บางตนโพกอุษณีษ (ผ้าโพกศีรษะ) และบางตนสวมมงกุฎ หลายตนมีพักตร์งดงามน่าชม และหลายตนประดับด้วยเครื่องอลังการอันวิจิตร”

मौञ्जीधराःwearing a muñja-girdle
मौञ्जीधराः:
Karta
TypeAdjective
Rootमौञ्जीधर
FormMasculine, Nominative, Plural
राजेन्द्रO king (lord of kings)
राजेन्द्र:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजेन्द्र
FormMasculine, Vocative, Singular
तथाand likewise
तथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतथा
कुञ्चितमूर्धजाःhaving curly head-hair
कुञ्चितमूर्धजाः:
Karta
TypeAdjective
Rootकुञ्चितमूर्धज
FormMasculine, Nominative, Plural
उष्णीषिणःwearing turbans
उष्णीषिणः:
Karta
TypeAdjective
Rootउष्णीषिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
मुकुटिनःwearing crowns
मुकुटिनः:
Karta
TypeAdjective
Rootमुकुटिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
चारुवक्त्राःhaving beautiful faces
चारुवक्त्राः:
Karta
TypeAdjective
Rootचारुवक्त्र
FormMasculine, Nominative, Plural
स्वलङ्कृताःwell-adorned
स्वलङ्कृताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसु + अलङ्कृत
FormMasculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra (implied by 'rājendra')
M
muñja-girdle (mauñjī)
T
turban (uṣṇīṣa)
C
crown/diadem (mukuṭa)
O
ornaments (alaṅkāra)

Educational Q&A

The verse offers no direct moral injunction; its ethical resonance lies in contrast: even those marked by status, beauty, and ornamentation are swept into the same violent aftermath of war. It underscores the fragility of worldly distinctions amid adharma-driven destruction.

Sañjaya is describing to the king the varied appearance and attire of the people/warriors being seen—some with ritual belts, some with curly hair, some with turbans or crowns, many handsome and ornamented—setting a vivid scene within the grim events of the Sauptika episode.