Shloka 21
अश्वत्थाम-शापः, परिक्षिद्भविष्यत्, मणि-न्यासः
Aśvatthāman’s Curse, Parikṣit’s Future, and the Mani’s Restitution
वैशम्पायनजी कहते हैं-राजन्! इसके बाद महात्मा पाण्डवोंको मणि देकर द्रोणकुमार अश्वत्थामा उदास मनसे उन सबके देखते-देखते वनमें चला गया ।।
vaiśampāyana uvāca—rājan! tataḥ sa maṇiṁ mahātmabhyaḥ pāṇḍavebhyo dattvā droṇaputro ’śvatthāmā udāsamanāḥ sarveṣāṁ paśyatāṁ vanam jagāma. pāṇḍavāś cāpi govindaṁ puraskṛtya hatadviṣaḥ, kṛṣṇadvaipāyanaṁ caiva nāradaṁ ca mahāmunim; droṇaputrasambhavāṁ maṇiṁ gṛhītvā, ā-maraṇānuśananiścayāṁ manasvinīṁ draupadīm upagantum śīghraṁ jagmuḥ.
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ข้าแต่พระราชา ครั้นแล้ว อัศวัตถามา บุตรแห่งโทรณะ ได้มอบมณีให้แก่เหล่าปาณฑพผู้มีใจยิ่งใหญ่ แล้วจากไปด้วยจิตอันหดหู่—ต่อหน้าต่อตาทุกผู้คน—มุ่งสู่พงไพร และฝ่ายปาณฑพผู้ปราบศัตรูสิ้นแล้ว ก็ยกโควินทะไว้เบื้องหน้า พร้อมด้วยกฤษณทไวปายนะวยาสะและมหาฤๅษีนารทะ ถือมณีซึ่งเกี่ยวเนื่องกับบุตรโทรณะนั้น รีบรุดไปเพื่อให้ถึงนางเทราปทีผู้แน่วแน่ ผู้ได้นั่งลงด้วยปณิธานอดอาหารจนสิ้นชีวิต”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even after a just victory, dharma demands restraint and accountability: the aggressor withdraws in shame, while the victors seek wise counsel and move to prevent further harm—especially when grief drives extreme vows like fasting unto death.
Aśvatthāmā hands over his jewel to the Pāṇḍavas and leaves for the forest, despondent. The Pāṇḍavas, led by Kṛṣṇa and accompanied by Vyāsa and Nārada, hurry to Draupadī, who has resolved to fast until death, bringing the jewel connected with Aśvatthāmā.