Previous Verse

Shloka 1536

अश्वत्थाम-शापः, परिक्षिद्भविष्यत्, मणि-न्यासः

Aśvatthāman’s Curse, Parikṣit’s Future, and the Mani’s Restitution

परिक्षिन्नाम नृपतिर्मिषतस्ते सुदुर्मते । दुर्मते! इसके बाद तेरे देखते-देखते महाबाहु कुरुराज परीक्षित्‌ ही इस भूमण्डलका सम्राट्‌ होगा

parikṣinnāma nṛpatir miṣatas te sudurmate | durmate! iṣke bāda tere dekhate-dekhate mahābāhu kururāja parīkṣit hi asya bhūmaṇḍalasya samrāṭ bhaviṣyati ||

โอผู้หลงผิดยิ่งนัก! ต่อจากนี้ไป ต่อหน้าต่อตาเจ้าทีเดียว จะมีพระราชานามว่า ‘ปรีกษิต’ อุบัติขึ้น; พระองค์นั้นแล กษัตริย์กุรุผู้มีพาหาอันเกรียงไกร ปรีกษิต จักเป็นมหาจักรพรรดิครอบครองทั่วทั้งพิภพ

परिक्षित्Parikshit
परिक्षित्:
Karta
TypeNoun
Rootपरिक्षित् (प्रातिपदिक; नाम)
FormMasculine, Nominative, Singular
नामby name / named
नाम:
TypeIndeclinable
Rootनामन्
नृपतिःking
नृपतिः:
Karta
TypeNoun
Rootनृपति
FormMasculine, Nominative, Singular
मिषतःwhile (you) are looking / in the presence of (you) watching
मिषतः:
Adhikarana
TypeVerb
Rootमिषत् (कृदन्त; √मिष्)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
तेof you / your
ते:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
सुदुर्मतेO very evil-minded one
सुदुर्मते:
TypeNoun
Rootसु-दुर्मति
FormMasculine, Vocative, Singular
दुर्मतेO evil-minded one
दुर्मते:
TypeNoun
Rootदुर्मति
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Parīkṣit
K
Kuru dynasty (Kuru-rāja)
B
Bhūmaṇḍala (the earth/world)

Educational Q&A

The verse underscores moral causality and the endurance of rightful order: despite the schemes of the misguided, dharmic succession and legitimate kingship will prevail, and the Kuru line will be restored through Parīkṣit.

Vaiśampāyana delivers a pointed declaration/foreshadowing: even as the addressed wrongdoer watches, Parīkṣit—described as a mighty-armed Kuru prince—will become the emperor of the whole earth.