Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

यमसभावर्णनम् (Yamasabhā-varṇanam) — Nārada’s Description of Dharmarāja’s Assembly

लेहां चोष्यं च पेयं च हृद्यं स्‍्वादु मनोहरम्‌ । पुण्यगन्धा: स्रजस्तस्य नित्यं कामफला द्रुमा:,इसके सिवा चाटनेयोग्य, चूसनेयोग्य, पीनेयोग्य तथा हृदयको प्रिय लगनेवाली और भी स्वादिष्ठ एवं मनोहर वस्तुएँ वहाँ सदा प्रस्तुत रहती हैं। उस सभामें पवित्र सुगन्ध फैलानेवाली पुष्प-मालाएँ और सदा इच्छानुसार फल देनेवाले वृक्ष लहलहाते रहते हैं

lehyaṁ coṣyaṁ ca peyaṁ ca hṛdyaṁ svādu manoharam | puṇyagandhāḥ srajas tasya nityaṁ kāmaphalā drumāḥ ||

นารทกล่าวว่า “ที่นั่นมีของโอชะสำหรับเลีย สำหรับดูด และสำหรับดื่ม—ชวนชื่นใจ หวานละมุน และน่าหลงใหล—พร้อมอยู่เสมอ ในท้องพระโรงนั้นมีพวงมาลัยดอกไม้หอมบริสุทธิ์อยู่เป็นนิตย์ และมีหมู่ไม้ที่ให้ผลตามความปรารถนาไม่ขาดสาย”

लेह्यम्lickable (thing)
लेह्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootलेह्य
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
चोष्यम्suckable (thing)
चोष्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootचोष्य
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
पेयम्drinkable (thing)
पेयम्:
Karta
TypeNoun
Rootपेय
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
हृद्यम्pleasing to the heart
हृद्यम्:
TypeAdjective
Rootहृद्य
FormNeuter, Nominative, Singular
स्वादुtasty, sweet
स्वादु:
TypeAdjective
Rootस्वादु
FormNeuter, Nominative, Singular
मनोहरम्charming, delightful
मनोहरम्:
TypeAdjective
Rootमनोहर
FormNeuter, Nominative, Singular
पुण्यगन्धाःof holy fragrance
पुण्यगन्धाः:
Karta
TypeAdjective
Rootपुण्यगन्ध
FormFeminine, Nominative, Plural
स्रजःgarlands
स्रजः:
Karta
TypeNoun
Rootस्रज्
FormFeminine, Nominative, Plural
तस्यof that (hall/king)
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
कामफलाःbearing desired fruits
कामफलाः:
TypeAdjective
Rootकामफल
FormMasculine, Nominative, Plural
द्रुमाःtrees
द्रुमाः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रुम
FormMasculine, Nominative, Plural

नारद उवाच

N
Nārada
S
sabhā (assembly hall)
S
srajaḥ (garlands)
K
kāmaphalāḥ drumāḥ (wish-fulfilling fruit trees)
L
lehya/coṣya/peya (varieties of delicacies and drinks)

Educational Q&A

The verse highlights the seductive completeness of royal luxury—objects of enjoyment appear effortlessly and even seem to fulfill desire. Ethically, it foreshadows how abundance and enchantment can intensify attachment and pride, setting the stage for later conflict in the Sabha Parva.

Nārada is describing the extraordinary assembly hall, emphasizing its marvels: ever-available delicacies and drinks, fragrant garlands, and trees that bear fruit according to one’s wish—details that underscore the hall’s supernatural or exceptional grandeur.