Shloka 3

सभा-पर्यवसान-प्रस्थानवचनम् | Counsel at the Point of Departure

Devanagari script

वैशम्पायन उवाच सा तेन च समाधूता दुःखेन च तपस्विनी । पतिता विललापेदं सभायामतथोचिता,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! दुशासनके बार-बार खींचनेसे तपस्विनी द्रौपदी पृथ्वीपर गिर पड़ी और उस सभामें अत्यन्त दु:खित हो विलाप करने लगी। वह जिस दुरवस्थामें पड़ी थी, उसके योग्य कदापि न थी

Transliteration

vaiśampāyana uvāca sā tena ca samādhūtā duḥkhena ca tapasvinī | patitā vilalāpedam sabhāyām atathocitā ||

Translation

ไวศัมปายนะกล่าวว่า “โอ้ชนเมชยะ! เมื่อถูกเขาลากซ้ำแล้วซ้ำเล่า เทราปทีผู้มีจิตดุจนักบำเพ็ญตบะก็ถูกความทุกข์ท่วมท้น ล้มลงสู่พื้น ในสภาหลวง—ทั้งที่สภาพเช่นนั้นไม่สมควรแก่เธอเลย—นางก็เริ่มคร่ำครวญด้วยความระทม”

Word by Word

वैशम्पायनःVaiśampāyana

उवाचsaid

साshe

तेनby him/thereby

चand

समाधूताshaken/dragged about

दुःखेनwith sorrow

चand

तपस्विनीthe ascetic woman (Draupadī)

पतिताfallen

विललापlamented

इदम्this (speech/utterance)

सभायाम्in the assembly hall

अथthen

उचिताfit/appropriate

नnot

तथाthus/so; in that manner

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

Janamejaya

Draupadī

Duḥśāsana

sabhā (royal assembly)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes