Shloka 28
Sabhā Parva, Adhyāya 68 — Pāṇḍavānāṃ Vanavāsa-prasthānaḥ; Duḥśāsana-nindā; Pāṇḍava-pratijñāḥ
(व्याधिर्बलं नाशयते शरीरस्थोडपि सम्भृत: । तृणानि पशवो घ्नन्ति स्वपक्षं चैव कौरव: ।। द्रोणो भीष्म: कृपो द्रौणिर्विदुरश्ष महामतिः । धृतराष्ट्रमश्न गान्धारी भवतः: प्राज्ञवत्तरा: ।।) रोग यद्यपि शरीरमें ही पलता है, तथापि वह शरीरके ही बलका नाश करता है। पशु घासको ही चरते हैं, फिर भी उसे पैरोंसे कुचल डालते हैं। उसी प्रकार कुरुकुलमें उत्पन्न होकर भी तुम अपने ही पक्षको हानि पहुँचाना चाहते हो। विकर्ण! द्रोण, भीष्म, कृप, अश्वत्थामा, महाबुद्धिमान् विदुर, धृतराष्ट्र तथा गान्धारी--ये तुमसे अधिक बुद्धिमान हैं। एते न किंचिदप्याहुश्वोदिता हापि कृष्णया । धर्मेण विजितामेतां मन्यन्ते द्रुपदात्मजाम्
vyādhir balaṃ nāśayate śarīrastho 'pi sambhṛtaḥ | tṛṇāni paśavo ghnanti svapakṣaṃ caiva kaurava || droṇo bhīṣmaḥ kṛpaḥ drauṇir viduraś ca mahāmatiḥ | dhṛtarāṣṭraṃ ca gāndhārī bhavataḥ prājñavattarāḥ || ete na kiñcid apy āhuḥ kṣudhitā api kṛṣṇayā | dharmeṇa vijitām etāṃ manyante drupadātmajām ||
กรรณะกล่าวว่า “โรคแม้เติบโตอยู่ในกาย ก็ยังทำลายกำลังกายเสียเอง โคกระบือกินหญ้า แต่ก็เหยียบย่ำหญ้านั้นฉันใด ท่านแม้เกิดในวงศ์กุรุ ก็ยังคิดทำร้ายฝ่ายของตนเองฉันนั้น โอ กุรพ! วิกัรณะเอ๋ย โทฺรณะ ภีษมะ กฤปะ อัศวัตถามาโอรสแห่งโทฺรณะ วิดูระผู้มีปัญญายิ่ง ตลอดจนธฤตราษฏระและคานธารี—ล้วนรอบรู้กว่าท่าน แม้กฤษณา (เทราปที) จะโศกเศร้า ก็ยังไม่มีผู้ใดกล่าวสิ่งใด เพราะเขาทั้งหลายเห็นว่าบุตรีแห่งทฺรุปทะถูกชนะโดยชอบตามธรรม”
कर्ण उवाच
Educational Q&A
Karna uses vivid metaphors to warn that harm can arise from within one’s own body or community: internal agents can destroy their own foundation. He also highlights the ethical failure of elders’ silence—invoking ‘dharma’ to justify wrongdoing—showing how authority and tradition can be misused to mask injustice.
In the Kuru court during the dice-hall crisis, Karna addresses a Kaurava (understood in the surrounding context as Vikarna) and argues that opposing the Kaurava course is like attacking one’s own side. He then points to senior figures—Drona, Bhishma, Kripa, Ashvatthama, Vidura, Dhritarashtra, and Gandhari—claiming they are wiser and yet remain silent, treating Draupadi as ‘defeated according to dharma’.