Shloka 51
पुनर्द्यूत-समाह्वानम्
Renewed Summons to the Dice-Game and Exile Wager
अशुद्धभावैरनिकृतिप्रवृत्तै- रबुध्यमान: कुरुपाण्डवाग्रय: । सम्भूय सर्वैश्व॒ जितो5पि यस्मात् पश्चादयं कैतवमभ्युपेत:,जिनके हृदयकी भावना शुद्ध नहीं है, जो सदा छल और कपटमें लगे रहते हैं, उन समस्त दुरात्माओंने मिलकर इन भोले-भाले कुरु-पाण्डव-शिरोमणि महाराज युधिष्ठिरको पहले जूएमें जीत लिया है, तत्पश्चात् ये मुझे दाँवपर लगानेके लिये विवश किये गये हैं
aśuddhabhāvair anikṛtipravṛttair abudhyamānaḥ kurupāṇḍavāgryaḥ | sambhūya sarvaiś ca jito 'pi yasmāt paścād ayaṃ kaitavam abhyupetaḥ ||
ภีษมะกล่าวว่า “เพราะคนทั้งหลายผู้มีเจตนาไม่บริสุทธิ์ หมกมุ่นในเล่ห์ลวงและฉ้อฉล ได้ร่วมมือกัน จึงชนะพระราชายุธิษฐิระผู้ซื่อตรง อัครแห่งกุรุและปาณฑพ ในการเล่นสกาเสียก่อน แล้วภายหลังจึงหยิบยกกลอุบายนี้ขึ้นอีก—คือการนำเจ้าไปวางเป็นเดิมพัน”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma highlights the ethical collapse that occurs when impure-minded people act in concert: victory gained through fraud is not true victory, and deceit multiplies once dharma is abandoned.
In the aftermath of the dice match, Bhīṣma explains that Yudhiṣṭhira—upright and unsuspecting—was first defeated by a coalition of deceitful men, and that the assembly has then proceeded to further fraudulent measures (the continuing ‘kaitava’) against him.