Shloka 38
पुनर्द्यूत-समाह्वानम्
Renewed Summons to the Dice-Game and Exile Wager
धर्मे स्थितो धर्मसुतो महात्मा धर्मश्न सूक्ष्मो निपुणोपलक्ष्य: । वाचापि भर्तु: परमाणुमात्र- मिच्छामि दोष॑ न गुणान् विसृज्य,धर्मपुत्र महात्मा युधिष्ठिर धर्ममें ही स्थित हैं। धर्मका स्वरूप बड़ा सूक्ष्म है। सूक्ष्म बुद्धिवाले धर्मपालनमें निपुण महापुरुष ही उसे समझ सकते हैं। मैं अपने पतिके गुणोंको छोड़कर वाणीद्वारा उनके परमाणुतुल्य छोटे-से-छोटे दोषको भी कहना नहीं चाहती
dharme sthito dharmasuto mahātmā dharmajñaḥ sūkṣmo nipuṇopalakṣyaḥ | vācāpi bhartuḥ paramāṇumātram icchāmi doṣaṁ na guṇān visṛjya ||
โอรสแห่งธรรมผู้มีจิตยิ่งใหญ่ คือยุธิษฐิระ ตั้งมั่นอยู่ในธรรมโดยแท้ ธรรมนั้นมีสภาวะละเอียดลึกซึ้ง; มีแต่ผู้มีปัญญาแหลมคมและชำนาญในการประพฤติธรรมเท่านั้นจึงจะหยั่งรู้ได้ แม้ด้วยวาจา ข้าก็มิปรารถนาจะชี้โทษของสามีข้าแม้เพียงเท่าอะตอม โดยละทิ้งคุณความดีของท่าน
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Dharma is subtle and requires refined discernment; ethical speech should prioritize truth with restraint, avoiding fault-finding—especially when a person’s overarching virtues and steadfastness in dharma are evident.
The narrator Vaiśampāyana characterizes Yudhiṣṭhira as firmly rooted in dharma and notes the subtlety of dharma; the passage also conveys a stance of reluctance to criticize one’s husband even minimally, emphasizing respect and the weighing of virtues over minor defects.