Shloka 15
याज्ञसेनी-प्रश्नः
Draupadī’s Question in the Assembly
मोहात्मा तप्स्यसे पश्चात् पत्रिहा पुरुषो यथा । (एतेन तव नाश: स्याद् बडिशाच्छफरो यथा ।) जातं॑ जात॑ पाण्डवेभ्य: पुष्पमादत्स्व भारत
mohātmā tapsyase paścāt pattrihā puruṣo yathā | (etena tava nāśaḥ syād baḍiśāc chapharo yathā |) jātaṃ jāta pāṇḍavebhyaḥ puṣpam ādatsva bhārata
วิทุระกล่าวว่า “เมื่อถูกโมหะปิดบัง เจ้าย่อมจะเร่าร้อนด้วยความสำนึกผิดในภายหลัง—ดุจคนฆ่านกแล้วมานึกเสียใจภายหลัง. ด้วยหนทางนี้เองเจ้าจะถึงความพินาศ—ดุจปลาที่ติดเบ็ด. เพราะฉะนั้น โอ ภารตะ จงรับ ‘ดอกไม้’ ที่บังเกิดซ้ำแล้วซ้ำเล่าจากเหล่าปาณฑพ—คือไมตรีจิต พันธไมตรี และส่วนอันชอบธรรมของพวกเขา—อย่าเลือกทางที่ลงท้ายด้วยหายนะ.”
विदुर उवाच
Educational Q&A
Vidura teaches that decisions made under delusion and greed lead to inevitable ruin and later remorse. Wise kingship means accepting a just, auspicious course—here, making peace and granting the Pāṇḍavas their due—rather than pursuing harmful schemes that ‘hook’ one into destruction.
In the Sabha Parva, Vidura admonishes the Kuru ruler (addressed as ‘Bharata’) during the escalating conflict around the Pāṇḍavas’ treatment. He uses vivid similes—a repentant bird-killer and a fish caught by a hook—to warn that hostile actions against the Pāṇḍavas will rebound disastrously, urging acceptance of the best and rightful settlement connected with them.