Shloka 13
अक्षविजय-प्रसङ्गः
Escalation of Wagers and Shakuni’s Repeated Declarations of Victory
विदुर उवाच गान्धारराज: शकुनिर्विशाम्पते राजातिदेवी कृतहस्तो मताक्ष: । विविंशतिक्षित्रसेनश्ष॒ राजा सत्यव्रत: पुरुमित्रो जयश्वल
vidura uvāca—gāndhārarājaḥ śakunir viśāmpate rājātidevī kṛtahasto matākṣaḥ | viviṁśatiś citrasenaś ca rājā satyavrataḥ purumitraś ca jayaś ca ||
วิทุระกล่าวว่า “ข้าแต่พระราชา ผู้เป็นใหญ่เหนือไพร่ฟ้า ณ ที่นั้นมีศะกุนิ กษัตริย์แห่งคันธาระ—นักเล่นสกาที่ช่ำชองยิ่ง มือเชี่ยวชาญในการทอดลูกเต๋าให้เป็นไปดังใจ และรู้เล่ห์กลลึกเร้นแห่งการเล่นสกา นอกจากเขาแล้ว ยังมีพระราชาวิวิงศติ จิตรเสน พระราชาสัตยวรต ปุรุมิตร และชยะอยู่ด้วย”
विदुर उवाच
Educational Q&A
The verse underscores an ethical warning: when a contest is shaped by a master of manipulation (Śakuni in dice), the appearance of fair play collapses. Vidura’s naming of such a figure highlights the dharmic danger of entering games or agreements where deceit and unequal skill are intentionally used to entrap others.
Vidura is informing the king about who will be present/active in the dice setting, emphasizing that Śakuni—the Gāndhāra king—is a consummate dice-player who can cast dice as he wishes and knows the tricks of the game, along with other named kings/persons.