Shloka 2
युधिष्ठिरस्य द्यूते द्रव्यवर्णनम्
Yudhiṣṭhira’s Enumeration of Stakes in the Dice Match
धृतराष्ट्र बोले--दुर्योधन! तुम मेरे ज्येष्ठ पुत्र हो, जेठी रानीके गर्भसे उत्पन्न हुए हो। बेटा! पाण्डवोंसे द्वेष मत करो; क्योंकि द्वेष करनेवाला मनुष्य मृत्युके समान कष्ट पाता है ।। अव्युत्पन्नं समानार्थ तुल्यमित्रं युधिष्ठिरम् । अद्विषन्तं कथं द्विष्यात् त्वाद्शो भरतर्षभ
Dhṛtarāṣṭra uvāca—Duryodhana! tvaṁ me jyeṣṭhaḥ putro jyeṣṭhyā rājñyā garbhād utpannaḥ. tāta! pāṇḍavebhyo dveṣaṁ mā kṛthāḥ; hi dveṣī manuṣyo mṛtyusamaṁ duḥkham aśnute. avyutpannaṁ samānārthaṁ tulyamitraṁ yudhiṣṭhiram | adviṣantaṁ kathaṁ dviṣyāt tvādṛśo bharatarṣabha ||
ธฤตราษฏระตรัสว่า “ดุรโยธนะ เจ้าเป็นบุตรคนโตของเรา เกิดจากครรภ์พระมเหสีเอก ลูกเอ๋ย อย่าได้ผูกเวรกับเหล่าปาณฑพเลย เพราะผู้มีเวรย่อมเสวยความทุกข์ดุจความตาย ยุธิษฐิระนั้นซื่อตรง พูดชัดเจน ความหมายมั่นคง เป็นมิตรเสมอหน้ากับทุกคน เขาไม่ชิงชังผู้ใด แล้วคนอย่างเจ้า โอ้ผู้ประเสริฐแห่งวงศ์ภารตะ จะชิงชังผู้ไร้เวรได้อย่างไร?”
घतरयाट्र उवाच
Educational Q&A
Hatred is self-destructive: the hater suffers misery comparable to death. Therefore one should restrain malice, especially toward a person like Yudhiṣṭhira who is portrayed as impartial, friendly, and free from hatred.
Dhṛtarāṣṭra addresses his eldest son Duryodhana, urging him not to hate the Pāṇḍavas. He highlights Yudhiṣṭhira’s even-minded friendship and lack of malice, questioning how Duryodhana could justify hostility toward such a person.