Shloka 13
अक्षदेवन-प्रवर्तनम् | Commencement of the Dice Game
प्रीतिमन्त उपातिष्न्नभिषेकं महर्षय: । जामदग्न्येन सहितास्तथान्ये वेदपारगा:,जैसे स्वर्गमें देवराज इन्द्रके पास सप्तर्षि पधारते हैं, उसी प्रकार पर्याप्त दक्षिणा देनेवाले महाराज युधिष्ठिरके पास बहुत-से महात्मा मन्त्रोच्चारण करते हुए पधारे थे ।। अधारयच्छत्रमस्य सात्यकि: सत्यविक्रम: । धनंजयश्न व्यजने भीमसेनश्षू पाण्डव:
prītimanta upātiṣṭhann abhiṣekaṁ maharṣayaḥ | jāmadagnyena sahitās tathānye vedapāragāḥ || adhārayac chatram asya sātyakiḥ satyavikramaḥ | dhanañjayaś ca vyajane bhīmasenaś ca pāṇḍavaḥ ||
ทุรโยธนะกล่าวว่า “ดุจดังเหล่าสัปตฤๅษีเข้าเฝ้าท้าวอินทราในสวรรค์ ฉันใด เหล่ามหาฤๅษีผู้ทรงเวท ผู้มาพร้อมชามทัคนยะ (ปรศุราม) และบรรดาปราชญ์แห่งพระเวทอื่น ๆ ก็พากันมาร่วมพิธีราชาภิเษกของพระยุธิษฐิระ ฉันนั้น พร้อมสาธยายมนตร์ศักดิ์สิทธิ์กึกก้อง ในพิธีนั้น สาตยกีผู้กล้าหาญแน่วแน่ได้กางฉัตรหลวงเหนือพระองค์ ส่วนธนัญชัย (อรชุน) และภีมเสน พี่น้องปาณฑพ ยืนพัดวีชนถวายการปรนนิบัติ”
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
Public sovereignty is portrayed as resting on dharmic recognition: Vedic seers and eminent figures validate a king through consecration rites and auspicious service. The verse also hints at the ethical tension of envy—Duryodhana observes the signs of legitimate honor that will later fuel his resentment.
During Yudhiṣṭhira’s royal consecration, many great ṛṣis—along with Paraśurāma and other Vedic authorities—arrive chanting mantras. In the ceremony’s royal protocol, Sātyaki holds the parasol over Yudhiṣṭhira, while Arjuna and Bhīma perform the honor of fanning him.