Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

Adhyāya 52 (Sabhā-parva): Vidura Invites Yudhiṣṭhira to Hastināpura for the Dice Match

राजा चित्ररथो नाम गन्धर्वो वासवानुग: । शतानि चत्वार्यददद्धयानां वातरंहसाम्‌,इन्द्रके अनुगामी गन्धर्वराज चित्ररथने चार सौ दिव्य अश्व दिये, जो वायुके समान वेगशाली थे

rājā citraratho nāma gandharvo vāsavānugaḥ | śatāni catvāry adadad dhayānāṃ vātarāṃhasām ||

มีกษัตริย์คันธรรพนามว่า จิตรารถ ผู้ติดตามวาสวะ (พระอินทร์) ได้มอบม้าสี่ร้อยตัว ซึ่งแล่นฉับไวประหนึ่งสายลม

राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
चित्ररथःChitraratha (lit. 'having a splendid chariot')
चित्ररथः:
Karta
TypeNoun
Rootचित्ररथ
FormMasculine, Nominative, Singular
नामby name
नाम:
TypeIndeclinable
Rootनाम
गन्धर्वःGandharva
गन्धर्वः:
Karta
TypeNoun
Rootगन्धर्व
FormMasculine, Nominative, Singular
वासवानुगःfollower of Vāsava (Indra)
वासवानुगः:
TypeAdjective
Rootवासवानुग
FormMasculine, Nominative, Singular
शतानिhundreds
शतानि:
Karma
TypeNoun
Rootशत
FormNeuter, Accusative, Plural
चत्वारिfour
चत्वारि:
TypeAdjective
Rootचतुर्
FormNeuter, Accusative, Plural
अददत्gave
अददत्:
TypeVerb
Rootदा
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular
हयानाम्of horses
हयानाम्:
TypeNoun
Rootहय
FormMasculine, Genitive, Plural
वातरंहसाम्of wind-swift (ones)
वातरंहसाम्:
TypeAdjective
Rootवातरंहस्
FormMasculine, Genitive, Plural

दुर्योधन उवाच

D
Duryodhana
C
Citraratha
G
Gandharvas
V
Vāsava (Indra)
H
horses

Educational Q&A

The verse highlights how worldly authority often expresses itself through spectacular gifts and associations with powerful beings; ethically, it invites reflection on whether prestige and acquisition are being pursued in harmony with dharma or merely to inflate status.

Duryodhana refers to the Gandharva-king Citraratha, aligned with Indra, and mentions that Citraratha granted four hundred exceptionally swift horses—an example of extraordinary resources and honor being brought into the royal sphere.