Shloka 8
Dyūta-āhvāna: Śakuni’s Proposal, Vidura’s Warning, and the Summons of Yudhiṣṭhira
Sabhā-parva 51
(यश्व स द्विजमुख्येन राज्ञ: शड्खो निवेदित: । प्रीत्या दत्त: कुणिन्देन धर्मराजाय धीमते ।।
Duryodhana uvāca |
Yaś ca sa dvijamukhyena rājñaḥ śaṅkho niveditaḥ |
Prītyā dattaḥ Kuṇindena Dharmarājāya dhīmate ||
Taṁ sarve bhrātaro bhrātre daduḥ śaṅkhaṁ kirīṭine |
Taṁ pratyagṛhṇād Bībhatsus toyajaṁ hemamālinam ||
Citaṁ niṣkasahasreṇa bhrājamānaṁ svatejasā |
Ruciraṁ darśanīyaṁ ca bhūṣitaṁ Viśvakarmaṇā ||
Adhārayac ca dharmajñas taṁ namasya punaḥ punaḥ |
Yo annadāne nadati sa nanādādhikaṁ tadā ||
Praṇādād bhūmipās tasya petur hīnāḥ svatejasā ||
ทุรโยธนะกล่าวว่า— “สังข์นั้น ซึ่งพราหมณ์ผู้เป็นใหญ่ได้นำมาทูลถวายแทนพระราชา และกษัตริย์แห่งกุณินทะมอบด้วยความรักแก่พระธรรมราชผู้ทรงปัญญา—ต่อมาพี่น้องทั้งหลายได้พร้อมใจกันมอบให้แก่อรชุนผู้สวมมงกุฎ บีภัตสุรับไว้ด้วยความเคารพ: เป็นสังข์กำเนิดจากน้ำ คล้องพวงทอง ประดับทองพันเหรียญ ส่องประกายด้วยรัศมีของตนเอง งามจับตา และประดับประดาดุจฝีพระหัตถ์วิศวกรรมัน พระธรรมราชผู้รู้ธรรมได้กราบนอบน้อมซ้ำแล้วซ้ำเล่าและทรงสวมไว้ ครั้นเมื่อมีการให้ทานอาหาร สังข์นั้นก็ดังขึ้นเอง แล้วกึกก้องยิ่งกว่าเดิม ด้วยเสียงกัมปนาทนั้น บรรดากษัตริย์ที่ชุมนุมอยู่ก็สิ้นรัศมี ล้มลงสู่พื้นดิน”
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The passage links dharmic generosity—especially annadāna (feeding others)—with auspicious power and legitimate kingship. The conch’s self-sounding functions as a moral sign: charity and righteous rule generate a ‘radiance’ that can humble worldly pride.
Duryodhana describes a magnificent conch presented (through a leading brahmin) as a loving gift from the Kuṇinda ruler to Yudhiṣṭhira. The Pāṇḍavas then give it to Arjuna, who receives it respectfully. During the distribution of food-gifts, the conch resounds powerfully, and many kings collapse, overwhelmed by the blast.