Shloka 25
Dyūta-āhvāna: Śakuni’s Proposal, Vidura’s Warning, and the Summons of Yudhiṣṭhira
Sabhā-parva 51
बल्यर्थ ददतस्तस्य नानारूपाननेकश: । कृष्णग्रीवान् महाकायान् रासभाञठ्छतपातिन: । अहार्षुर्दशसाहस्रान् विनीतान् दिक्षु विश्रुतान्,चीन, शक, ओड्, वनवासी बर्बर, वार्ष्णेय, हार, हूण, कृष्ण, हिमालयप्रदेश, नीप और अनूप देशोंके नाना रूपधारी राजा वहाँ भेंट देनेके लिये आये थे, किंतु रोक दिये जानेके कारण दरवाजेपर ही खड़े थे। उन्होंने अनेक रूपवाले दस हजार गधे भेंटके लिये वहाँ प्रस्तुत किये थे, जिनकी गर्दन काली और शरीर विशाल थे, जो सौ कोसतक लगातार चल सकते थे। वे सभी सिखलाये हुए तथा सब दिशाओंमें विख्यात थे
balyarthaṃ dadatastasya nānārūpānanekaśaḥ | kṛṣṇagrīvān mahākāyān rāsabhāñ chatapātinaḥ | āharṣur daśasāhasrān vinītān dikṣu viśrutān |
ทุรโยธนะกล่าวว่า “เมื่อบรรณาการนานาประการถูกถวายแก่เขาอย่างล้นหลาม ก็มีการนำลาเป็นเครื่องราชบรรณาการมาถึงหนึ่งหมื่นตัว—คอดำ ลำตัวใหญ่ และสามารถเดินทางได้ถึงร้อยโกรศโดยไม่หยุดพัก ทั้งหมดถูกฝึกมาอย่างดีและเลื่องชื่อไปทั่วทุกทิศ”
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The passage illustrates how external success—wealth, tribute, and fame—can become a moral test for observers: envy and resentment may twist perception, turning another’s prosperity into fuel for hostility rather than prompting self-restraint and ethical reflection.
Duryodhana is recounting the scale and variety of tribute presented at the great royal occasion associated with Yudhiṣṭhira’s rising prestige, emphasizing even unusual gifts (ten thousand trained, long-distance donkeys) to convey the magnitude of the gathering and his own growing bitterness.