Shloka 14

दुर्योधनस्य बलिवर्णनम् — Duryodhana’s Description of Tribute at the Rājasūya

Devanagari script

एवं प्रलम्भान्‌ विविधानू प्राप्य तत्र विशाम्पते । पाण्डवेयाभ्यनुज्ञातस्ततो दुर्योधनो नृप:,राजन! इस प्रकार बार-बार धोखा खाकर राजा दुर्योधन राजसूय महायज्ञमें पाण्डवोंके पास आयी हुई अद्भुत समृद्धिपर दृष्टि डालकर पाण्डुनन्दन युधिष्ठिर-की आज्ञा ले अप्रसन्न मनसे हस्तिनापुरको चला गया

Transliteration

evaṁ pralambhān vividhān prāpya tatra viśāṁpate | pāṇḍaveyābhyanujñātas tato duryodhano nṛpaḥ ||

Translation

ข้าแต่เจ้าแห่งชนทั้งหลาย ครั้นประสบความอัปยศและความหลงผิดนานาประการ ณ ที่นั้นแล้ว ทุรโยธนะผู้เป็นกษัตริย์ได้ทอดพระเนตรความรุ่งเรืองอัศจรรย์ที่บังเกิดแก่ปาณฑพทั้งหลาย แล้วทูลลาพระยุธิษฐิระ บุตรแห่งปาณฑุ ก่อนเสด็จจากไปด้วยพระทัยขุ่นข้อง

Word by Word

एवम्thus

प्रलम्भान्deceptions, tricks

विविधान्various

प्राप्यhaving obtained/experienced

तत्रthere

विशाम्of the people/subjects

पतेO lord

पाण्डवेयby the sons of Pाण्डु (the Pāṇḍavas)

अभ्यनुज्ञातःhaving been permitted/allowed

ततःthen, thereafter

दुर्योधनःDuryodhana

नृपःthe king

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśaṃpāyana

Duryodhana

Yudhiṣṭhira

Pāṇḍavas

Hastināpura

Rājasūya (royal consecration sacrifice)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes