Shloka 31

Śiśupāla-vākya: Bhīṣma-nindā and the ‘Haṃsa’ Exemplum (शिशुपालवाक्यम् — भीष्मनिन्दा, हंसदृष्टान्तः)

Devanagari script

यो हि धर्म विचिनुयादुत्कृष्टं मतिमान्‌ नर: । स वै पश्येद्‌ यथा धर्म न तथा चेदिराडयम्‌,जो बुद्धिमान्‌ मनुष्य उत्तम धर्मकी खोज करता है, वह धर्मके स्वरूपको जैसा समझता है, वैसा यह चेदिराज शिशुपाल नहीं समझता

Transliteration

yo hi dharma vicinuyād utkṛṣṭaṃ matimān naraḥ | sa vai paśyed yathā dharma na tathā cedīrāḍ ayam ||

Translation

ผู้มีปัญญาผู้พิจารณาธรรมะในรูปอันสูงสุด ย่อมเห็นธรรมะตามความเป็นจริง; แต่กษัตริย์แห่งเจดีผู้นี้—ศิศุปาล—หาได้เข้าใจธรรมะเช่นนั้นไม่

Word by Word

यःwho

हिindeed/for

धर्मम्dharma/righteousness

विचिनुयात्should investigate/seek out

उत्कृष्टम्excellent/supreme

मतिमान्intelligent

नरःman/person

सःhe

वैindeed/assuredly

पश्येत्would see/understand

यथाas/how

धर्मम्dharma

नnot

तथाthus/in that way

चेदिराट्the king of Cedi

अयम्this (one)

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhishma

Shishupala

Cedi (kingdom)

Sandhi Notes