Shloka 2
Śiśupāla-vākya: Bhīṣma-nindā and the ‘Haṃsa’ Exemplum (शिशुपालवाक्यम् — भीष्मनिन्दा, हंसदृष्टान्तः)
नेदं युक्ते महीपाल यादृशं वै त्वमुक्तवान् | अधर्मश्न परो राजन् पारुष्यं च निरर्थकम्,“राजन! तुमने जैसी बात कह डाली है, वह कदापि उचित नहीं है। किसीके प्रति इस प्रकार व्यर्थ कठोर बातें कहना महान् अधर्म है
naidaṁ yukte mahīpāla yādṛśaṁ vai tvam uktavān | adharmas tvaṁ paro rājan pāruṣyaṁ ca nirarthakam ||
ข้าแต่พระราชา ถ้อยคำที่พระองค์ตรัสนั้นหาเหมาะสมไม่ การกล่าววาจาหยาบคายโดยไร้เหตุแก่ผู้อื่นเป็นการล่วงละเมิดธรรมอย่างร้ายแรง
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse condemns purposeless harsh speech as adharma, emphasizing that ethical conduct includes restraint and propriety in words—especially for a king.
Vaiśampāyana rebukes a king for an improper remark, framing the utterance as unfitting and morally blameworthy because it is harsh and without constructive purpose.