Shloka 16

Śiśupāla-vākya: Bhīṣma-nindā and the ‘Haṃsa’ Exemplum (शिशुपालवाक्यम् — भीष्मनिन्दा, हंसदृष्टान्तः)

Devanagari script

यश: शौर्य जयं चास्य विज्ञायार्चा प्रयुड्ज्महे । न च कश्चिदिहास्माभि: सुबालो<प्यपरीक्षित:,हम इनके यश, शौर्य और विजयको भलीभाँति जानकर इनकी पूजा कर रहे हैं । यहाँ बैठे हुए लोगोंमेंसे कोई छोटा-सा बालक भी ऐसा नहीं है, जिसके गुणोंकी हमलोगोंने पूर्णतः परीक्षा न की हो

Translation

พวกเราได้รู้ชัดถึงเกียรติยศ ความกล้าหาญ และชัยชนะของท่านแล้ว จึงบูชาท่านด้วยความเคารพยิ่ง และในหมู่ผู้ที่นั่งอยู่ ณ ที่นี้ แม้แต่เด็กน้อยสักคนก็ไม่มีผู้ใดที่เรายังมิได้พิจารณาทดสอบคุณความดีอย่างครบถ้วน

Word by Word

यशःfame, glory

शौर्यम्valor

जयम्victory

चand

अस्यof him/this (person)

विज्ञायhaving ascertained/known

अर्चाम्worship, honor

प्रयुञ्ज्महेwe employ/perform (we render)

नnot

चand

कश्चित्anyone, someone

इहhere

अस्माभिःby us

सुबालःa mere boy/child

अपिeven, also

अपरीक्षितःunexamined, untested

Speaker

भीष्म उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes