Shloka 8
Śiśupāla-nigraha-prastāva: Yudhiṣṭhira’s Conciliation and Bhīṣma’s Defense of Kṛṣṇa
Book 2, Chapter 35
तथान्यान् पुरुषव्याप्रांस्तस्मिंस्तस्मिन् न््ययोजयत् । बाह्निको धृतराष्ट्रश्न सोमदत्तो जयद्रथ: । नकुलेन समानीता: स्वामिवत् तत्र रेमिरे,उत्तम वर्णके स्वर्ण तथा रत्नोंको परखने, रखने और दक्षिणा देनेके कार्यमें राजाने कृपाचार्यकी नियुक्ति की। इसी प्रकार दूसरे-दूसरे श्रेष्ठ पुरुषोंको यथायोग्य भिन्न-भिन्न कार्योमें लगाया। नकुलके द्वारा सम्मानपूर्वक बुलाकर लाये हुए बाह्लिक, धृतराष्ट्र, सोमदत्त और जयद्रथ वहाँ घरके मालिककी तरह सुखपूर्वक रहने और इच्छानुसार विचरने लगे
tathānyān puruṣavyāprāṁs tasmiṁs tasmin niyojayat | bāhlīko dhṛtarāṣṭraś ca somadatto jayadrathaḥ | nakulena samānītāḥ svāmivat tatra remire |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—ในทำนองเดียวกัน พระราชาทรงแต่งตั้งบุรุษผู้สามารถคนอื่น ๆ ให้รับหน้าที่ตามที่เหมาะแก่ตน พาหลีกะ ธฤตราษฏระ โสมทัตตะ และชัยทรถะ—ซึ่งนกุลเชิญมาด้วยความเคารพ—ก็อยู่ ณ ที่นั้นอย่างผาสุกราวกับเป็นเจ้าของเรือน
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights rājanīti aligned with dharma: a ruler sustains order by assigning responsibilities according to competence and by extending honourable hospitality to eminent guests, allowing them dignity and ease.
During the arrangements at the royal court, the king distributes various tasks among capable men. Meanwhile, Nakula escorts notable elders and kings—Bāhlīka, Dhṛtarāṣṭra, Somadatta, and Jayadratha—who then reside there comfortably, with the freedom and respect accorded to household masters.