Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

नकुलस्य प्रतीची-दिग्विजयः

Nakula’s Conquest of the Western Quarter

तौ समेत्य महाराज कुरुचेदिवृषौ तदा । उभयोरात्मकुलयो: कौशल्यं पर्यपृच्छताम्‌,महता बलचक्रेण परराष्ट्रावमर्दिना । हस्त्यश्वरथपूर्णेन दंशितेन प्रतापवान्‌ २ ।। वृतो भरतशार्टूलो द्विषच्छोकविवर्द्धन: । वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! इसी समय शत्रुओंका शोक बढ़ानेवाले भरतवंशशिरोमणि महाप्रतापी एवं पराक्रमी भीमसेन भी धर्मराजकी आज्ञा ले, शत्रुके राज्यको कुचल देनेवाली और हाथी, घोड़े एवं रथसे भरी हुई, कवच आदिसे सुसज्जित विशाल सेनाके साथ पूर्व दिशाको जीतनेके लिये चले महाराज! कुरुकुल और चेदिकुलके वे श्रेष्ठ पुरुष परस्पर मिलकर दोनोंने दोनों कुलोंके कुशल-प्रश्न पूछे

vaiśampāyana uvāca | tau sametya mahārāja kurucedi-vṛṣau tadā | ubhayor ātma-kulayoḥ kauśalyaṁ paryapṛcchatām |

ไวศัมปายนะกล่าวว่า—ข้าแต่มหาราช! ครานั้น บุรุษผู้เลิศแห่งกุรุและเจดีทั้งสองได้มาพบกัน ต่างถวายคำนับตามสมควร แล้วไต่ถามสารทุกข์สุขดิบแห่งตระกูลของกันและกัน.

तौthose two
तौ:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Dual
समेत्यhaving met / after meeting
समेत्य:
Adhikarana
TypeVerb
Rootसम्-इ (इण्)
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada (usage), Non-finite
महाराजO great king
महाराज:
Sampradana
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Vocative, Singular
कुरु-चेदि-वृषौthe two bulls (best men) among the Kurus and Cedis
कुरु-चेदि-वृषौ:
Karta
TypeNoun
Rootवृष
FormMasculine, Nominative, Dual
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
उभयोःof both
उभयोः:
Adhikarana
TypePronoun/Adjective
Rootउभ
FormMasculine/Neuter, Genitive, Dual
आत्म-कुलयोःof (their) own families/clans
आत्म-कुलयोः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकुल
FormNeuter, Genitive, Dual
कौशल्यंwelfare / well-being
कौशल्यं:
Karma
TypeNoun
Rootकौशल्य
FormNeuter, Accusative, Singular
पर्यपृच्छताम्they asked (inquired)
पर्यपृच्छताम्:
Karta
TypeVerb
Rootपरि-प्रच्छ्
FormImperfect (Lan), Third, Dual, Parasmaipada

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
K
Kuru (lineage)
C
Cedi (lineage)