Shloka 49
नकुल: सहदेवश्न पाण्डवश्व वृकोदर: । सात्यकिश्न महाराज वृष्णीनां प्रवरो रथ:
sañjaya uvāca |
nakulaḥ sahadevaś ca pāṇḍavaś ca vṛkodaraḥ |
sātyakiś ca mahārāja vṛṣṇīnāṃ pravaro rathaḥ ||
สัญชัยกล่าวว่า—ข้าแต่พระราชาผู้ยิ่งใหญ่ นกุลและสหเทวะ กับวฤโกทร (ภีมะ) แห่งปาณฑพ และสาตยกี—มหารถีผู้เลิศในหมู่วฤษณี—ต่างเริ่มสรรเสริญอรชุน โอรสแห่งกุนตี ภายหลังสุทนন্দนกัรณะถูกสังหาร ครั้นความพ่ายพังอันชี้ขาดนั้นบังเกิดแล้ว เหล่าปาณฑพและพันธมิตรได้กล่าวยกย่อง มิใช่เพียงชัยชนะ หากยังยกย่องความกล้าหาญอันมั่นคงและปณิธานแน่วแน่ที่ค้ำจุนฝ่ายตนท่ามกลางภาระแห่งธรรมในสงครามด้วย
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how, after a pivotal and morally weighty victory, righteous allies acknowledge merit and steadfastness. Praise here functions as recognition of disciplined courage and loyalty to one’s cause amid the ethical burden of war.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that leading Pāṇḍava-side warriors—Nakula, Sahadeva, Bhīma (Vṛkodara), and Sātyaki—begin praising Arjuna after Karṇa has been slain, marking a decisive turn in the battle.