Shloka 59
हृष्टो ततस्तावमितप्रभावौ मनांस्थरीणामवदारयन्तौ | सुवर्णजालावततौ महास्वनौ हिमावदातौ परिगृहा[ पाणिशि: । चुचुम्बतु: शड्खवरी नृणां वरौ वराननाभ्यां युगपच्च दध्मतु:,तत्पश्चात् धनुषकी प्रत्यंचा, हथेली और बाणके शब्दोंसे शत्रुओंको बलपूर्वक श्रीहीन करके, उत्तम बाणोंद्वारा कौरव-सैनिकोंको ढककर अमित प्रभावशाली नरश्रेष्ठ गरुडध्वज श्रीकृष्ण और कपिध्वज अर्जुन हर्षमें भरकर विपक्षियोंका हृदय विदीर्ण करते हुए हाथोंमें दो श्रेष्ठ शंख ले उन्हें अपने सुन्दर मुखोंसे एक ही साथ चूमने और बजाने लगे। उनके वे दोनों शंख सोनेकी जालीसे आवृत, बर्फके समान सफेद और महान् शब्द करनेवाले थे
hṛṣṭas tatastāv amitaprabhāvau manāṁsi śatrūṇām avadārayantau | suvarṇajālāvatatau mahāsvanau himāvadātau parigṛhya pāṇibhiḥ | cucumbatuḥ śaṅkhavarau nṛṇāṁ varau varānanābhyāṁ yugapac ca dadhmatuḥ ||
แล้ววีรบุรุษทั้งสองผู้มีเดชานุภาพหาประมาณมิได้ก็เปี่ยมด้วยความฮึกเหิม ราวกับฉีกหัวใจฝ่ายตรงข้ามให้สะท้าน และหยิบสังข์อันประเสริฐสองใบขึ้นไว้ในมือ สังข์นั้นขาวดุจหิมะ คลุมด้วยตาข่ายทอง และก้องกังวานด้วยเสียงอันยิ่งใหญ่ ด้วยพักตร์อันงามสง่า ทั้งสองจุมพิตสังข์และเป่าสังข์พร้อมกันในคราเดียว—เป็นการประกาศปณิธานแห่งธรรมยุทธ์ต่อหน้าสาธารณะ เพื่อหนุนใจมิตรและบั่นทอนขวัญศัตรู
शल्य उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the dharmic posture of steadfastness in a righteous duty: public, disciplined resolve (signaled by the conch) strengthens one’s own side and ethically frames the coming action as deliberate responsibility rather than uncontrolled violence.
Kṛṣṇa (Garuḍadhvaja) and Arjuna (Kapidhvaja), exhilarated and confident, take two splendid conches—snow-white, gold-netted, and loud—kiss them, and blow them simultaneously, a formal battle-signal meant to hearten allies and intimidate enemies.