Shloka 41
मर्मच्छिदं शोणितमांसदिग्ध॑ वैश्वानरार्कप्रतिमं महाहम् । नराश्वनागासुहरं >यरत्निं षड्वाजमगज्जोगतिमुग्रवेगम्
marma-cchidaṁ śoṇita-māṁsa-digdhaṁ vaiśvānara-arka-pratimaṁ mahāham | narāśva-nāgāsu-haraṁ hayaratnaṁ ṣaḍvājam agaj-joga-tim ugra-vegam ||
ศรนั้นเป็นอาวุธใหญ่ชวนสะพรึง—เจาะมรรมหัวใจ เปื้อนเลือดและเนื้อ ลุกโพลงดุจไฟไวศวานระและดุจสุริยะ เป็นผู้ทำลายคน ม้า และช้าง; ประหนึ่งทรัพย์อันล้ำค่าแห่งสงคราม ดุจรถศึกเทียมหกอาชา แล่นไปด้วยแรงเร่งอันดุเดือดมิอาจต้าน.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the catastrophic power unleashed in war: when weapons are driven by wrath and rivalry, they become indiscriminate life-takers. Ethically, it highlights the Mahābhārata’s recurring tension between kṣatriya duty in battle and the tragic cost paid by living beings.
Sañjaya vividly describes a terrifying, blazing, fast-moving war-weapon/assault—capable of piercing vital points and killing men, horses, and elephants—emphasizing its fiery brilliance and unstoppable momentum (notably, drawn by six horses).