Shloka 46
स एवमुक्तो युधि सूतपुत्र- स्तमब्रवीत् को भवानुग्ररूप: । नागोअब्रवीद् विद्धि कृतागसं मां पार्थेन मातुर्वधजातवैरम्
sa evam ukto yudhi sūtaputraḥ tam abravīt ko bhavān ugrarūpaḥ | nāgo 'bravīd viddhi kṛtāgasaṃ māṃ pārthena mātur vadhajātavairam ||
สัญชัยกล่าวว่า—เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้นในสนามรบ บุตรสารถีคือคาร์ณะจึงถามว่า “ท่านเป็นผู้ใด มีรูปอันน่าเกรงขามเช่นนี้?” นาคตอบว่า “จงรู้เถิดว่าข้าเป็นผู้มีความผิด เวรของข้าต่อปารถะเกิดจากที่เขาฆ่ามารดาของข้า”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how vengeance can arise from perceived injury (here, a mother’s death) and drive beings into the violence of war; it also frames the avenger as “kṛtāgasa” (one who has done wrong), suggesting ethical awareness that retaliatory hatred, even when emotionally motivated, carries moral fault.
On the battlefield, Karna questions a fearsome figure about his identity. The figure reveals himself as a Nāga who bears enmity toward Arjuna, claiming that this hostility originated from Arjuna’s killing of the Nāga’s mother.