Shloka 83
इस प्रकार श्रीमह्माभारत कर्णपर्वमें दुःशासनवधविषयक तिरासीवाँ अध्याय पूरा हुआ
iti prakāraṁ śrīmahābhārate karṇaparvaṇi duḥśāsana-vadha-viṣayakaḥ trayāśītitamo 'dhyāyaḥ samāptaḥ | sañjaya uvāca—vacanaṁ karṇaṁ prāptakālam ariṁdamam | yuddhe śobhā-pānavāle śalyaḥ karṇasya ākṛtiṁ dṛṣṭvaiva tasya manobhāvaṁ jñātavān; ataḥ śatrudamanaṁ karṇaṁ prati idaṁ samayocitaṁ vacanaṁ abravīt—
ดังนี้ อรรถกถาในศรีมหาภารตะ ตอนกรรณปัรวะ บทว่าด้วยการสังหารทุษศาสนะ บทที่แปดสิบสามก็สิ้นสุดลง ครั้นถึงกาลนั้น ศัลยะผู้รุ่งเรืองในสงคราม เพียงเห็นอาการภายนอกของกรรณะก็รู้ถึงความในใจ; เพราะฉะนั้น ศัลยะจึงกล่าวถ้อยคำอันเหมาะแก่กาลแก่กรรณะผู้ปราบศัตรู
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights discernment and timely counsel: a leader or charioteer should read a warrior’s mental state and respond with words appropriate to the moment, especially when ethical pressure and battlefield urgency demand clarity.
This is a colophon-like transition: it announces the completion of a chapter focused on Duḥśāsana’s death, then sets the scene for the next exchange—Śalya perceives Karṇa’s mood from his appearance and begins to address him with timely advice.