Shloka 25
ततोडन्तरिक्षे च रथाश्चनागं चिच्छेद तूर्ण नकुलश्रित्रयोधी । ते प्रापतन्नसिना गां विशस्ता यथाश्वमेधे पशव: शमित्रा,फिर विचित्र रीतिसे युद्ध करनेवाले नकुलने बड़े-बड़े रथियों, सवारोंसहित घोड़ों और हाथियोंको तुरंत ही आकाशमें तलवार घुमाकर काट डाला। वे अश्वमेध-यज्ञमें शामित्र कर्म करनेवाले पुरुषके द्वारा मारे गये पशुओंके समान तलवारसे कटकर पृथ्वीपर गिर पड़े
sañjaya uvāca |
tato 'ntarikṣe ca rathāś ca nāgaṃ ciccheda tūrṇaṃ nakulaḥ śitatrayodhī |
te prāpatann asinā gāṃ viśastā yathāśvamedhe paśavaḥ śamitrā ||
สัญชัยกล่าวว่า—ต่อมา นกุลผู้เป็นนักรบคมกล้าและรบด้วยลีลาแปลกประหลาด ได้หมุนดาบฟันอย่างรวดเร็ว ตัดรถศึกทั้งหลายและแม้แต่ช้างหนึ่งเชือก ราวกับฟันจากกลางอากาศ ผู้ถูกคมดาบสังหารก็ล้มลงสู่พื้นดิน ดุจสัตว์บูชาที่ถูกพราหมณ์ผู้ทำหน้าที่ศมิตรฆ่าในพิธีอัศวเมธ
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses sacrificial imagery to frame battlefield killing as grimly systematic and inevitable: martial action can resemble ritual dispatch, highlighting how war turns life into offerings. It invites reflection on the ethical weight of violence even when performed as a warrior’s duty.
Sañjaya describes Nakula’s swift swordsmanship: he cuts down enemy chariots and an elephant, and the slain fall to the ground. Their fall is compared to animals killed by the śamitṛ in the Aśvamedha sacrifice.